Substancje priorytetowe

Substancje priorytetowe to, w rozumieniu ustawy „Prawo wodne”, takie substancje lub grupy substancji, które zanieczyszczają wody powierzchniowe i mogą powodować istotne zagrożenia dla środowiska oraz zdrowia ludzi. Pojęcie to obejmuje nie tylko samą obecność zanieczyszczeń, lecz także ich potencjalne skutki, między innymi ostrą lub przewlekłą toksyczność dla organizmów wodnych, gromadzenie się w ekosystemie, niszczenie siedlisk i zmniejszanie różnorodności biologicznej.

Podstawową przesłanką uznania substancji za priorytetową jest więc jej znaczenie dla stanu wód i związane z nią ryzyko. Ustawowa definicja wskazuje, że emisje takich substancji do wód powinny być stopniowo ograniczane. Oznacza to, że należą one do zanieczyszczeń wymagających szczególnej kontroli i działań ukierunkowanych na zmniejszenie ich wpływu na środowisko wodne.

Definicja wyróżnia także kategorię priorytetowych substancji niebezpiecznych. Są to substancje lub grupy substancji, które łącznie charakteryzują się toksycznością, trwałością i podatnością na bioakumulację, a także inne substancje, których poziom osiąga stan niepokojący. W ich przypadku celem nie jest wyłącznie stopniowe ograniczanie emisji, lecz stopniowe usuwanie ich ze środowiska wodnego, tak aby doprowadzić do ich wyeliminowania.

Pojęcie służy zatem określeniu zanieczyszczeń, wobec których ustawa przewiduje szczególny kierunek działań ochronnych. Ma znaczenie przy ocenie zagrożeń dla wód powierzchniowych, organizmów wodnych, całych ekosystemów i ludzi, a także przy ustalaniu, czy dana substancja powinna być ograniczana, czy też docelowo usuwana ze środowiska wodnego. W praktyce wskazuje ono substancje wymagające zwiększonej uwagi w działaniach związanych z ochroną wód i ograniczaniem ich chemicznego zanieczyszczenia.