Substancje zanieczyszczające

„Substancje zanieczyszczające” to, w rozumieniu ustawy „Prawo wodne”, substancje, które mogą spowodować zanieczyszczenie wód lub pogorszyć ich stan. Definicja obejmuje zarówno konkretne grupy chemiczne, jak i substancje wywołujące określone skutki w środowisku wodnym. Użycie zwrotu „w szczególności” oznacza, że wskazany katalog ma charakter przykładowy i obejmuje typowe, istotne rodzaje zanieczyszczeń.

Do tej kategorii zalicza się między innymi:

• organiczne związki chlorowcowe, fosforoorganiczne i cynoorganiczne oraz substancje, z których takie związki mogą powstawać w wodzie,
• substancje, preparaty i produkty ich rozkładu o właściwościach rakotwórczych lub mutagennych, a także mogące zakłócać funkcje rozrodcze, steroidogenowe, działanie hormonów tarczycy lub inne funkcje endokrynologiczne,
• trwałe węglowodory oraz trwałe, bioakumulujące się i toksyczne substancje organiczne,
• cyjanki, metale i ich związki, arsen i jego związki,
• produkty biobójcze oraz środki ochrony roślin,
• substancje znajdujące się w zawiesinie.

Pojęcie obejmuje także substancje przyczyniające się do eutrofizacji, czyli nadmiernego wzbogacenia wód w związki odżywcze, zwłaszcza azotu lub fosforu. Skutkiem tego może być przyspieszony rozwój glonów i innych roślin, zaburzenie równowagi biologicznej oraz pogorszenie jakości wody. Za zanieczyszczające uznaje się również substancje wpływające niekorzystnie na bilans tlenu. Ich oddziaływanie można oceniać za pomocą wskaźników takich jak pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu, BZT5, oraz chemiczne zapotrzebowanie tlenu.

Definicja służy wyznaczeniu zakresu substancji, których obecność lub emisja może mieć znaczenie dla ochrony wód, oceny ich jakości i stosowania wymagań związanych z zapobieganiem zanieczyszczeniom. W praktyce pozwala kwalifikować różne rodzaje emisji i oddziaływań jako istotne z punktu widzenia gospodarowania wodami, także gdy szkodliwy skutek wynika z właściwości biologicznych, toksyczności, trwałości albo wpływu na zawartość tlenu w wodzie. Termin ten występuje również w innych regulacjach ochrony środowiska, między innymi przy ustalaniu opłat za korzystanie ze środowiska na podstawie rocznej emisji.