Przepis określa, czym zajmuje się straż gminna i kto może wykonywać jej zadania. Straż działa na podstawie ustaw oraz aktów prawa miejscowego, a więc realizuje zadania związane z ochroną porządku publicznego wynikające z tych źródeł prawa. Zadania wykonują pracownicy straży, nazywani strażnikami. Mogą oni rozpocząć ich wykonywanie dopiero po ukończeniu z wynikiem pozytywnym szkolenia podstawowego wskazanego w ustawie.

o strażach gminnych

Przepis przewiduje możliwość wyposażenia strażnika wskazanego w art. 16 w broń palną. Nie dzieje się to automatycznie, ponieważ potrzebne jest polecenie właściwego komendanta straży. Broń może zostać przydzielona wyłącznie na czas wykonywania zadań określonych w art. 11 pkt 5 i 9. Oznacza to, że decyzja komendanta oraz zakres i czas wykonywanych czynności wyznaczają granice zastosowania tego przepisu.

Przepis stanowi, że podczas wykonywania czynności służbowych strażnik korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Oznacza to, że zakres tej ochrony wynika z zasad odnoszących się do tej grupy osób. Ochrona jest związana z wykonywaniem przez strażnika obowiązków służbowych, a przepis nie odnosi jej do wszystkich sytuacji dotyczących go poza wykonywaniem tych czynności.

Strażnik może należeć do związku zawodowego i działać w jego ramach, ale nie ma prawa do strajku. Sprawy związane z funkcjonowaniem związków zawodowych strażników są regulowane odpowiednio przez przepisy o związkach zawodowych. Zakaz działalności partyjnej obowiązuje przez cały okres zatrudnienia. Oznacza to, że w czasie trwania stosunku pracy strażnik nie może być członkiem partii politycznej.

Przepis ogranicza możliwość podejmowania przez strażnika dodatkowej aktywności, za którą otrzymuje wynagrodzenie. Strażnik może wykonywać takie inne zajęcie tylko wtedy, gdy zgodzi się na to komendant. Bez tego zezwolenia podjęcie pracy lub innego płatnego zajęcia jest niedopuszczalne. Zasada dotyczy każdego zajęcia zarobkowego innego niż obowiązki wykonywane w straży.

Jeżeli ustawa o strażach gminnych nie rozstrzyga konkretnej kwestii dotyczącej strażników, należy sięgnąć do przepisów regulujących pracowników samorządowych. Oznacza to, że te przepisy uzupełniają brakujące zasady, ale tylko w sprawach związanych ze strażnikami i tylko wtedy, gdy ustawa o strażach gminnych nie zawiera własnej regulacji. Przepis wskazuje więc, gdzie szukać odpowiedzi na nieuregulowane kwestie dotyczące tej grupy pracowników.

Przepis pozwala strażnikowi nadal korzystać z umundurowania, legitymacji służbowej, znaku identyfikacyjnego i emblematu gminy wykonanych według wcześniej obowiązujących wzorów. Jest to możliwe tylko do wyczerpania zapasów tych elementów. Nawet jeśli zapasy nie skończą się wcześniej, korzystanie ze starych wzorów musi zakończyć się najpóźniej po 18 miesiącach od dnia wejścia ustawy w życie. Przepis określa więc okres przejściowy.

Strażnik

Strażnik w przepisach

o strażach gminnych7 przepisów