Art. 138 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje kwestie związane z nadawaniem stopni wojskowych osobom posiadającym stopnie w innych formacjach mundurowych, takich jak Policja, Straż Graniczna, Biuro Ochrony Rządu, Służba Ochrony Państwa, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Straż Marszałkowska, Służba Celno-Skarbowa, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Wywiadu Wojskowego oraz Służba Kontrwywiadu Wojskowego. Przepis ten ma na celu ułatwienie przejścia funkcjonariuszy tych służb do zawodowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej, poprzez uznanie ich dotychczasowych stopni służbowych.

### 1. Równorzędność stopni

Zgodnie z art. 138, osoba powołana do zawodowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje stopień wojskowy równorzędny z posiadanym stopniem w danej służbie. Równorzędność stopni jest określana zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 139. Przepis ten zapewnia, że funkcjonariusze przechodzący do służby wojskowej nie tracą swojego dotychczasowego statusu i autorytetu wynikającego z posiadanego stopnia.

### 2. Nadanie stopnia wojskowego

W przypadku oficerów, stopień wojskowy nadaje Minister Obrony Narodowej. W pozostałych przypadkach, stopień wojskowy nadaje organ właściwy do powołania do zawodowej służby wojskowej. Jest to istotne z punktu widzenia hierarchii wojskowej oraz procedur administracyjnych, które muszą być przestrzegane przy nadawaniu stopni wojskowych.

### 3. Zaliczenie okresu służby

Okres pełnienia służby w formacjach wymienionych w ust. 1 zalicza się do okresów służby wojskowej, od których zależy nabycie prawa lub wysokość należności pieniężnych określonych w ustawie. Wyjątkiem są należności, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1, jeśli funkcjonariusz otrzymał te należności w poprzednio pełnionej służbie. Przepis ten ma na celu zapewnienie ciągłości uprawnień finansowych i socjalnych funkcjonariuszy, którzy przechodzą do służby wojskowej, z jednoczesnym uniknięciem podwójnego naliczania niektórych świadczeń.

### 4. Wyłączenia

Wyłączenie dotyczące należności, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1, ma na celu zapobieżenie sytuacjom, w których funkcjonariusz mógłby otrzymać te same świadczenia dwukrotnie - raz w poprzedniej służbie i ponownie w służbie wojskowej. Jest to istotne z punktu widzenia racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.

### Podsumowanie

Art. 138 ustawy o obronie Ojczyzny jest przepisem, który ułatwia integrację funkcjonariuszy różnych formacji mundurowych z Siłami Zbrojnymi RP, zapewniając im odpowiednie uznanie ich dotychczasowego doświadczenia i stopni służbowych. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia mobilności kadr oraz efektywnego wykorzystania zasobów ludzkich w obronności kraju. Jednocześnie, poprzez wyłączenia dotyczące niektórych należności, przepis ten dba o racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi.

o obronie Ojczyzny

Kara obniżenia stopnia polega na odebraniu policjantowi części posiadanego stopnia policyjnego i nadaniu mu niższego stopnia. Przepis nie opisuje dodatkowych skutków tej kary, ale wskazuje jej podstawowe znaczenie: chodzi o zmianę stopnia, który policjant miał przed ukaraniem. Tej kary nie można wymierzyć samodzielnie. Musi zostać zastosowana jednocześnie z jedną z trzech innych kar: wyznaczeniem na niższe stanowisko służbowe, ostrzeżeniem o niepełnej przydatności do służby albo wydaleniem ze służby. W praktyce oznacza to, że samo obniżenie stopnia nie może stanowić wyłącznej kary za dane zachowanie. Przy jej wymierzeniu konieczne jest również zastosowanie jednej z wymienionych kar dodatkowych.

o Policji

Przepis porządkuje stopnie policyjne, dzieląc je na sześć korpusów: generałów, oficerów starszych, oficerów młodszych, aspirantów, podoficerów i szeregowych. W każdym korpusie wskazano konkretne stopnie, od najwyższych do najniższych. Najwyżej wymieniono generalnego inspektora Policji i nadinspektora Policji, a w korpusie szeregowych starszego posterunkowego i posterunkowego. Dzięki temu można ustalić, do którego korpusu należy dany stopień oraz jakie miejsce zajmuje on w przyjętym porządku. Przepis przewiduje również ustalenie odpowiedników stopni policyjnych w innych formacjach. Rada Ministrów ma określić je w rozporządzeniu. Chodzi o stopnie między innymi wojskowych, funkcjonariuszy Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz wskazanych służb specjalnych i celno-skarbowych. Celem tych regulacji ma być zapewnienie równorzędności stopni w poszczególnych korpusach.

O tym, kto nadaje stopień policyjny, decyduje jego rodzaj. Na stopnie szeregowych i podoficerów oraz na stopnie aspirantów, komisarza i nadkomisarza mianuje właściwy przełożony, z wyjątkiem komendanta powiatowego, miejskiego lub rejonowego Policji. Posterunkowy otrzymuje ten stopień w dniu mianowania na stanowisko służbowe. Na pierwszy stopień oficerski, a także na stopnie generalnego inspektora i nadinspektora mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Pozostałe stopnie oficerskie nadają odpowiednio minister albo Komendant Główny Policji, zależnie od tego, do której grupy należy dany stopień. Mianowanie rozpoczyna wniosek bezpośredniego przełożonego. Trafia on do właściwego przełożonego za pośrednictwem komórki organizacyjnej zajmującej się sprawami osobowymi. Jeżeli po złożeniu wniosku pojawią się wiarygodne i należycie uzasadnione informacje podważające wymaganą opinię albo ujawni się jedna z określonych okoliczności, wnioskodawca musi niezwłocznie powiadomić właściwego przełożonego. Po mianowaniu policjant otrzymuje akt mianowania.

Przepis określa, kiedy policjant może otrzymać pierwszy stopień policyjny w korpusie oficerów młodszych Policji. Musi on jednocześnie spełniać warunki wskazane w art. 25 ust. 1, mieć kwalifikacje zawodowe oficerskie oraz być mianowany albo powołany na stanowisko służbowe, dla którego przewidziano policyjny stopień etatowy w korpusie oficerów Policji. Wymagania te muszą wystąpić łącznie. Samo uzyskanie kwalifikacji oficerskich nie wystarcza, podobnie jak samo zajmowanie odpowiedniego stanowiska. Przepis stanowi, że policjant spełniający te warunki może zostać mianowany na pierwszy stopień, co oznacza, że wskazuje podstawę takiego mianowania, a nie przyznaje stopnia automatycznie.

Przepis dotyczy sytuacji, w której planowane jest wcześniejsze niż zwykle mianowanie na stopień policyjny w jednym z dwóch korpusów: oficerów młodszych albo oficerów starszych Policji. W takim przypadku właściwy przełożony może zwrócić się do Inspektora Nadzoru Wewnętrznego o przeprowadzenie określonej w przepisie weryfikacji. Użycie słowa „może” oznacza, że wystąpienie z takim wnioskiem nie jest obowiązkowe w każdej opisanej sytuacji. Decyzję o zwróceniu się o weryfikację podejmuje właściwy przełożony. Sam przepis nie określa, na czym dokładnie polega weryfikacja, jakie są jej kryteria ani jaki skutek ma jej wynik. Nie przesądza również, że przedterminowe mianowanie nastąpi, ani że samo przeprowadzenie weryfikacji automatycznie prowadzi do mianowania.

Mianowanie na kolejny wyższy stopień zależy od stanowiska zajmowanego przez policjanta oraz jego opinii służbowej. Co do zasady trzeba także odpowiednio długo pozostawać w dotychczasowym stopniu. Wymagane okresy wynoszą: rok dla posterunkowego i starszego posterunkowego, 2 lata dla sierżanta, starszego sierżanta, sierżanta sztabowego i starszego aspiranta, 3 lata dla młodszego aspiranta, aspiranta, podkomisarza i podinspektora, a 4 lata dla aspiranta sztabowego, komisarza, nadkomisarza, młodszego inspektora i inspektora. W szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe jest odstąpienie od tych okresów. Prezydent, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, może mianować inspektora na stopień nadinspektora, a minister, na wniosek Komendanta Głównego Policji, może mianować każdego policjanta na wyższy stopień, z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących stopni i stanowisk. Jeżeli policjant poniósł śmierć w związku z wykonywaniem czynności służbowych, Prezydent może nadać pierwszy stopień oficerski oraz stopnie generalnego inspektora i nadinspektora, natomiast Komendant Główny Policji może nadać pozostałe stopnie.

Osoba przyjmowana do służby w Policji, która ma stopień wojskowy albo stopień w jednej ze służb wymienionych w przepisie, otrzymuje odpowiedni stopień policyjny. Nie następuje to jednak automatycznie, ponieważ mianowanie zależy od uzyskania kwalifikacji zawodowych wskazanych w art. 34 ust. 2 pkt 1. Oznacza to, że wcześniejszy stopień może zostać przełożony na stopień policyjny, ale konieczne jest także spełnienie wymogu dotyczącego kwalifikacji. Jeżeli przyjmowana osoba ma stopień odpowiadający stopniowi podkomisarza Policji, na pierwszy stopień oficerski mianuje ją Komendant Główny Policji. Przepis obejmuje również funkcjonariusza przenoszonego do Policji na podstawie art. 25a ust. 1, jeżeli posiada stopień w jednej ze wskazanych służb. Taka osoba również otrzymuje odpowiedni stopień policyjny.

Przepis upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do uregulowania szczegółowych zasad mianowania policjantów na stopnie policyjne. Zasady te mają zostać określone w rozporządzeniu, czyli akcie wydanym na podstawie tego upoważnienia. Rozporządzenie powinno wskazywać terminy mianowania, a także zawierać wzory wniosku o mianowanie i aktu mianowania. Minister określi również sposób sporządzania tych dokumentów oraz przełożonych właściwych do prowadzenia poszczególnych spraw. W praktyce oznacza to, że sam przepis nie podaje terminów, wzorów ani nie wskazuje konkretnych przełożonych. Te informacje mają wynikać z rozporządzenia. Cała regulacja ma zapewnić, aby mianowanie odbywało się według ustalonej procedury i było odpowiednio udokumentowane.

Policjant może zostać wyróżniony, jeżeli wzorowo wykonuje obowiązki, wykazuje inicjatywę podczas służby i podnosi swoje kwalifikacje zawodowe. Przepis nie oznacza jednak, że spełnienie tych warunków automatycznie daje prawo do wyróżnienia. Uprawniony przełożony może przyznać pochwałę, dodatkowy urlop wypoczynkowy do 10 dni roboczych, odznakę resortową albo mianowanie na wyższy stopień policyjny przed zwykłym terminem. Wyróżnienia nie można udzielić policjantowi ukaranemu dyscyplinarnie, dopóki kara nie zostanie zatarta. Jest to również wykluczone przez rok od uprawomocnienia się wyroku skazującego albo orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Szczegółowy sposób przyznawania wyróżnień, w tym zakres uprawnień przełożonych i wymaganą formę, ma określić minister właściwy do spraw wewnętrznych w rozporządzeniu.

Stopień policyjny

Stopień policyjny w przepisach

o obronie Ojczyzny2 przepisy

o Policji9 przepisów