Statut fundacji

Statut fundacji to podstawowy akt wewnętrzny określający ustrój, cele i zasady działania fundacji. Jest ustanawiany przez fundatora i wiąże organy fundacji oraz osoby uczestniczące w jej działalności w zakresie określonym przez przepisy prawa. Statut nie jest umową, lecz zbiorem postanowień organizacyjnych i majątkowych, na podstawie których fundacja realizuje swoje zadania.

W statucie zwykłej fundacji określa się w szczególności jej nazwę, siedzibę, majątek, cel oraz zasady, formy i zakres działalności. Dokument wskazuje także organy fundacji, sposób ich powoływania i odwoływania, ich kompetencje oraz zasady podejmowania decyzji. Może regulować między innymi sposób reprezentacji fundacji, zasady wynagradzania członków organów, warunki zmiany statutu oraz przeznaczenie majątku po likwidacji. Postanowienia statutu powinny pozostawać zgodne z przepisami prawa i treścią oświadczenia fundatora.

Statut fundacji rodzinnej pełni podobną funkcję, ale uwzględnia szczególny cel tej osoby prawnej, którym jest gromadzenie i zarządzanie mieniem oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów. Może określać między innymi krąg beneficjentów, zakres ich uprawnień, zasady spełniania świadczeń, organizację organów oraz wykonywanie praw i obowiązków fundatora. W statucie mogą zostać uregulowane także zasady wspólnego wykonywania uprawnień przez kilku fundatorów oraz odmienne reguły dotyczące zmiany beneficjenta, jeżeli przepisy na to pozwalają.

Statut ma znaczenie praktyczne, ponieważ wyznacza granice działania organów fundacji i stanowi podstawę oceny, czy podejmowane czynności odpowiadają jej celom. Jego postanowienia mogą uzupełniać przepisy ustawowe, lecz nie mogą ich wyłączać w zakresie, w którym mają one charakter bezwzględnie obowiązujący. zmiana statutu jest dopuszczalna na zasadach przewidzianych w jego treści oraz w przepisach prawa.