Statek powietrzny

Statek powietrzny to w rozumieniu polskiego prawa urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze wskutek oddziaływania powietrza, innego niż powietrze odbite od podłoża. Definicja obejmuje zarówno typowe samoloty i śmigłowce, jak i inne konstrukcje spełniające ten warunek, niezależnie od ich przeznaczenia, sposobu napędu czy tego, czy na ich pokładzie znajduje się załoga.

W przepisach rozróżnia się między innymi statki powietrzne cywilne, państwowe, w tym wojskowe, oraz bezzałogowe. Odrębne regulacje mogą dotyczyć ich budowy, rejestracji, oznakowania, wyposażenia, eksploatacji i zasad korzystania z lotnisk. Statek powietrzny jest także nośnikiem praw i obowiązków związanych z bezpieczeństwem lotów, odpowiedzialnością za szkody oraz ustaleniem właściwości organów i sądów.

Termin ma znaczenie w wielu dziedzinach prawa:

• w prawie karnym może wyznaczać zakres przepisów dotyczących zagrożeń dla transportu, urządzeń nawigacyjnych oraz jurysdykcji karnej, także z uwzględnieniem państwa rejestracji lub bandery;
• w prawie cywilnym i prywatnym międzynarodowym wpływa na ustalenie prawa właściwego dla praw rzeczowych, czynności dotyczących statku oraz odpowiedzialności za szkody;
• w postępowaniu cywilnym i karnym może być elementem opisu zdarzenia, miejsca popełnienia czynu albo podstawy stosowania szczególnych reguł jurysdykcyjnych;
• w prawie upadłościowym znaczenie może mieć miejsce rejestracji statku oraz prawo właściwe dla pracy na jego pokładzie, nieruchomości i praw związanych ze statkiem;
• w regulacjach dotyczących bezpieczeństwa lotniczego określa przedmiot obowiązków eksploatacyjnych, ewidencyjnych i wyposażeniowych, w tym związanych z nadajnikami sygnału niebezpieczeństwa.

Statek powietrzny należy odróżnić od obiektu kosmicznego. O jego zakwalifikowaniu decyduje zdolność do unoszenia się w atmosferze na skutek działania powietrza, a nie samo przeznaczenie urządzenia ani fakt, że może ono wykonywać lot poza terytorium Polski.