Standardowe procedury operacyjne

Standardowe procedury operacyjne to uporządkowane, pisemne opisy sposobu wykonywania określonych procesów związanych z pobieraniem, przechowywaniem lub przeszczepianiem komórek, tkanek i narządów. Pojęcie to obejmuje instrukcje, które nie ograniczają się do ogólnego wskazania celu, lecz przedstawiają, jak dany proces powinien przebiegać.

Z definicji ustawowej wynika, że standardowa procedura operacyjna powinna wskazywać co najmniej:

• proces, którego dotyczy, oraz jego kolejne lub istotne etapy,
• materiały wykorzystywane podczas wykonywania procesu,
• stosowane metody,
• oczekiwane wyniki, czyli rezultat, który powinien zostać osiągnięty.

Istotne jest zatem połączenie opisu postępowania z określeniem używanych materiałów i metod oraz z przedstawieniem zakładanego efektu. Procedura ma być utrwalona w formie pisemnej, dzięki czemu sposób wykonania określonej czynności lub procesu może być odtworzony i stosowany według ustalonego opisu.

W ustawie „o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów” standardowe procedury operacyjne służą uporządkowaniu procesów objętych regulacją. Ich praktyczne znaczenie polega na tym, że tworzą wspólny punkt odniesienia dla osób wykonujących poszczególne czynności. Pozwalają określić, jakie działania należy podjąć, jakimi materiałami i metodami się posłużyć oraz jaki wynik uznać za oczekiwany. Sprzyjają także jednolitemu wykonywaniu powtarzalnych procesów i ułatwiają sprawdzenie, czy przebieg danego procesu odpowiada przyjętym założeniom.

Nie każda instrukcja dotycząca organizacji pracy jest standardową procedurą operacyjną w rozumieniu tej definicji. Musi ona odnosić się do określonego procesu i obejmować zarówno sposób jego wykonania, jak i wykorzystywane materiały, metody oraz oczekiwany rezultat. Termin ten ma więc znaczenie praktyczne wszędzie tam, gdzie konieczne jest pisemne, uporządkowane i możliwie jednoznaczne opisanie przebiegu działań w obszarze objętym ustawą.