Stan zagrożenia epidemicznego

Stan zagrożenia epidemicznego to szczególny stan prawny ustanawiany na określonym obszarze, gdy istnieje ryzyko pojawienia się epidemii. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi”. Nie oznacza więc, że epidemia już wystąpiła. Wystarczającą przesłanką jest zagrożenie jej wystąpieniem, które uzasadnia podjęcie działań ochronnych.

W definicji można wyróżnić kilka podstawowych elementów:

• charakter prawny, ponieważ chodzi o formalnie ustanowioną sytuację, a nie wyłącznie o faktyczne zwiększenie liczby zachorowań;
• określony obszar, na którym stan obowiązuje, przy czym jego zakres może być związany z rozpoznanym ryzykiem;
• ryzyko wystąpienia epidemii, czyli możliwość powstania sytuacji uzasadniającej reakcję władz publicznych;
• cel zapobiegawczy, którym jest umożliwienie podjęcia działań przewidzianych w ustawie.

Znaczenie tego stanu polega przede wszystkim na uruchomieniu ustawowych instrumentów służących ograniczaniu ryzyka rozprzestrzeniania się zakażeń. Samo pojęcie nie opisuje jednej konkretnej czynności ani jednej określonej restrykcji. Wskazuje natomiast, że w związku z zagrożeniem można stosować działania zapobiegawcze przewidziane w przepisach, odpowiednio do charakteru sytuacji i obszaru, którego ona dotyczy. Może to mieć praktyczne znaczenie dla organizacji pracy służb, wykonywania zadań związanych z ochroną zdrowia oraz stosowania szczególnych rozwiązań w innych dziedzinach regulowanych ustawami.

Pojęcie pojawia się także w przepisach dotyczących Państwowego Ratownictwa Medycznego, gdzie ma znaczenie przy określaniu składu lotniczego zespołu ratownictwa medycznego. Jest również uwzględniane w regulacjach dotyczących przetargów i rokowań na zbycie nieruchomości oraz organizacji szkoleń policjantów. W części przepisów szczególne rozwiązania odnoszą się natomiast do powiązanego stanu epidemii, co pokazuje, że oba stany mogą wpływać na funkcjonowanie organów i instytucji publicznych, choć przesłanką stanu zagrożenia epidemicznego jest dopiero ryzyko wystąpienia epidemii.