Stan ekologiczny

Stan ekologiczny to ustawowa miara jakości ekosystemu wodnego, odnoszona do takich jednolitych części wód powierzchniowych, które nie zostały uznane za silnie zmienione ani sztuczne. Pojęcie obejmuje dwa powiązane aspekty: strukturę ekosystemu, czyli jego organizację i wzajemne relacje, oraz jego funkcjonowanie, a więc sposób, w jaki ekosystem działa jako całość. O stanie ekologicznym decyduje zatem nie pojedyncza cecha wody, lecz ogólna ocena tego, jak zachowuje się i funkcjonuje ekosystem związany z daną częścią wód.

Definicja zawarta w ustawie „Prawo wodne” wyznacza zakres stosowania tego pojęcia. Nie odnosi się ono do wszystkich jednolitych części wód powierzchniowych w jednakowy sposób. W przypadku części wód silnie zmienionych lub sztucznych stosuje się odrębne podejście związane z oceną potencjału ekologicznego. Rozróżnienie to ma znaczenie, ponieważ sposób przekształcenia albo utworzenia danej części wód wpływa na to, jaki rodzaj oceny jest właściwy.

Stan ekologiczny służy przede wszystkim do porządkowania i oceny jakości wód powierzchniowych. Na jego podstawie można ustalić, w jakiej klasie znajduje się dana część wód, a następnie porównywać jej stan z wymaganiami dotyczącymi ochrony i poprawy jakości wód. Szczegółowe elementy jakości brane pod uwagę przy takiej ocenie oraz zasady klasyfikacji są określane w przepisach dotyczących klasyfikowania stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego.

W praktyce pojęcie to jest używane przy monitorowaniu wód, ocenie skuteczności działań ochronnych oraz rozpoznawaniu, czy funkcjonowanie ekosystemu wodnego odpowiada wymaganiom przyjętym dla danej części wód. Pomaga więc opisać ekologiczny wymiar jakości wód, z uwzględnieniem nie tylko ich właściwości, lecz także kondycji i działania całego powiązanego z nimi ekosystemu.