Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Art. 75^1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprowadza szczególną regulację dotyczącą uznania ojcostwa w kontekście procedur medycznie wspomaganej prokreacji, w szczególności z wykorzystaniem komórek rozrodczych lub zarodków pochodzących od anonimowych dawców.

1. **Uznanie ojcostwa a procedury medycznie wspomaganej prokreacji**:
   - Przepis ten umożliwia mężczyźnie uznanie ojcostwa dziecka, które ma się urodzić w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji, jeszcze przed przeniesieniem do organizmu kobiety komórek rozrodczych lub zarodka.
   - Warunkiem skuteczności takiego uznania jest złożenie przez mężczyznę oświadczenia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że będzie ojcem dziecka, oraz potwierdzenie tego przez kobietę, która ma być matką dziecka. Potwierdzenie to może nastąpić jednocześnie z oświadczeniem mężczyzny lub w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia tego oświadczenia.

2. **Skuteczność oświadczeń**:
   - Oświadczenia mężczyzny i kobiety są skuteczne, jeżeli dziecko urodzi się w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji w ciągu dwóch lat od dnia złożenia oświadczenia przez mężczyznę.
   - Przepis ten wprowadza zatem czasowe ograniczenie, które ma na celu zapewnienie, że uznanie ojcostwa dotyczy rzeczywiście dziecka poczętego w wyniku procedury, której dotyczyło oświadczenie.

3. **Wyłączenie stosowania art. 62 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego**:
   - W przypadku, gdy dziecko urodzi się po zawarciu przez matkę małżeństwa z innym mężczyzną niż ten, który uznał ojcostwo, nie stosuje się przepisu art. 62 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Art. 62 dotyczy domniemania ojcostwa męża matki, co oznacza, że w omawianej sytuacji domniemanie to nie będzie miało zastosowania.
   - Wyłączenie to ma na celu ochronę interesów mężczyzny, który uznał ojcostwo przed procedurą medycznie wspomaganej prokreacji, oraz zapewnienie stabilności sytuacji prawnej dziecka.

4. **Wyłączenie stosowania art. 73 § 1 i 4 oraz art. 74 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego**:
   - Art. 73 § 1 i 4 oraz art. 74 dotyczą uznania ojcostwa w innych okolicznościach, w tym możliwości odwołania uznania ojcostwa oraz skutków prawnych uznania ojcostwa.
   - Wyłączenie stosowania tych przepisów w kontekście art. 75^1 oznacza, że uznanie ojcostwa w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji podlega odrębnym regulacjom i nie może być odwołane na zasadach przewidzianych w art. 73 i 74.

Podsumowując, art. 75^1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprowadza szczególną procedurę uznania ojcostwa w kontekście medycznie wspomaganej prokreacji, zapewniając jednocześnie ochronę praw mężczyzny, który uznał ojcostwo, oraz stabilność sytuacji prawnej dziecka. Przepis ten uwzględnia specyfikę procedur medycznych i wprowadza odpowiednie mechanizmy prawne, które mają na celu zapewnienie zgodności uznania ojcostwa z rzeczywistymi okolicznościami poczęcia dziecka.

Art. 8 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje procedurę zawierania małżeństwa przed duchownym, który działa w ramach prawa wewnętrznego kościoła lub innego związku wyznaniowego. Przepis ten wprowadza szereg wymogów formalnych, które muszą zostać spełnione, aby małżeństwo zawarte w ten sposób miało skutki cywilnoprawne.

#### 1. Wymóg zaświadczenia od kierownika urzędu stanu cywilnego

Zgodnie z art. 8, duchowny nie może przyjąć oświadczeń o zawarciu małżeństwa bez uprzedniego przedstawienia mu zaświadczenia od kierownika urzędu stanu cywilnego. Zaświadczenie to stwierdza brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Jest to istotne zabezpieczenie, które ma na celu upewnienie się, że nie istnieją przeszkody prawne do zawarcia małżeństwa, takie jak np. bigamia, pokrewieństwo czy brak pełnoletności.

#### 2. Sporządzenie zaświadczenia przez duchownego

Po złożeniu oświadczeń o zawarciu małżeństwa, duchowny jest zobowiązany do sporządzenia zaświadczenia, które potwierdza, że oświadczenia te zostały złożone w jego obecności. Zaświadczenie to musi być podpisane przez duchownego, małżonków oraz dwóch pełnoletnich świadków. Jest to kolejny krok mający na celu formalne potwierdzenie zawarcia małżeństwa i jego zgodność z prawem wewnętrznym kościoła lub związku wyznaniowego.

#### 3. Przekazanie dokumentów do urzędu stanu cywilnego

Duchowny ma obowiązek przekazania zaświadczenia, o którym mowa w § 2, oraz zaświadczenia sporządzonego przez kierownika urzędu stanu cywilnego, do urzędu stanu cywilnego w terminie pięciu dni od dnia zawarcia małżeństwa. Dokumenty te mogą być przekazane osobiście lub nadane jako przesyłka polecona w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Nadanie przesyłki jest równoznaczne z przekazaniem dokumentów do urzędu stanu cywilnego.

#### 4. Siła wyższa i zawieszenie terminu

Przepis przewiduje również sytuacje nadzwyczajne, takie jak siła wyższa, które mogą uniemożliwić zachowanie pięciodniowego terminu. W takim przypadku bieg terminu ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody. Przy obliczaniu biegu terminu nie uwzględnia się dni ustawowo wolnych od pracy, co jest zgodne z ogólnymi zasadami prawa cywilnego dotyczącymi terminów.

#### Podsumowanie

Art. 8 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprowadza szczegółowe procedury mające na celu zapewnienie, że małżeństwa zawierane przed duchownymi są zgodne z prawem cywilnym. Wymóg zaświadczenia od kierownika urzędu stanu cywilnego, sporządzenie zaświadczenia przez duchownego oraz terminowe przekazanie dokumentów do urzędu stanu cywilnego są kluczowymi elementami tej procedury. Przepis ten ma na celu ochronę interesów małżonków oraz zapewnienie, że małżeństwo będzie miało pełne skutki prawne.

Przepis oznacza, że przy ustalaniu kwoty emerytury kapitałowej każda osoba ubezpieczona powinna być oceniana według tych samych zasad. Nie wolno różnicować wysokości świadczenia ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan zdrowia, stan cywilny ani sytuację rodzinną. Znaczenie mają więc zasady ustalania emerytury wynikające z ustawy, a nie wymienione cechy ubezpieczonego.

o emeryturach kapitałowych

Art. 93 ma charakter nowelizujący. Przepis wskazuje, że w ustawie „Prawo o aktach stanu cywilnego” wprowadza się określone zmiany. Nie ustanawia jednak w przytoczonej treści samodzielnych zasad dotyczących sporządzania, zmiany ani przechowywania aktów stanu cywilnego. Nie określa też przesłanek, obowiązków organów ani uprawnień osób, których akty mogą dotyczyć.

Kluczowe znaczenie ma odesłanie do zmian, których szczegółowa treść została w tym miejscu pominięta. Z samego art. 93 można więc ustalić jedynie, że przepis modyfikuje wskazaną ustawę, ale nie można na jego podstawie wskazać, jakie konkretne jednostki redakcyjne tej ustawy zostały zmienione ani jaki jest zakres tych modyfikacji. W konsekwencji praktyczne skutki przepisu nie wynikają bezpośrednio z przedstawionego fragmentu. Ich określenie wymagałoby zapoznania się z pominiętymi zmianami, ponieważ dopiero one wskazują, jakie rozwiązania zostały dodane, uchylone lub zmodyfikowane. Sam art. 93 pełni zatem funkcję przepisu wprowadzającego zmiany, a nie kompletnej regulacji postępowania w sprawach objętych ustawą o aktach stanu cywilnego.

o leczeniu niepłodności

Art. 115 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje kwestie związane z gromadzeniem i przetwarzaniem danych osobowych członków organizacji proobronnych przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia ochrony danych osobowych, a także organizacji i zarządzania zasobami ludzkimi w kontekście obronności państwa.

#### Zakres danych osobowych

Ustęp 1 artykułu 115 precyzuje, jakie dane osobowe mogą być gromadzone i przetwarzane. Są to:

1. Imię lub imiona oraz nazwisko, w tym nazwisko rodowe;
2. Stan cywilny i rodzinny;
3. Obywatelstwo;
4. Adres do korespondencji;
5. Telefon do kontaktu;
6. Dane dotyczące wykształcenia i zawodu wyuczonego oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych;
7. Dane dotyczące nauki, w tym miejsca jej pobierania;
8. Dane dotyczące zatrudnienia lub prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ich miejsce, rodzaj i okres oraz zajmowane stanowisko;
9. Dane dotyczące zdolności do służby wojskowej;
10. Dane dotyczące stosunku do służby wojskowej.

Zakres tych danych jest szeroki i obejmuje zarówno informacje podstawowe, jak i bardziej szczegółowe, które mogą być istotne z punktu widzenia zdolności obronnych państwa.

#### Podmioty odpowiedzialne za przetwarzanie danych

Ustęp 2 artykułu 115 określa, że Minister Obrony Narodowej gromadzi i przetwarza dane osobowe przy pomocy:

1. Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji;
2. Szefa wojskowego centrum rekrutacji właściwego ze względu na miejsce siedziby organizacji proobronnej;
3. Dowódcy jednostki wojskowej prowadzącego szkolenie.

Podział odpowiedzialności na te trzy podmioty ma na celu zapewnienie efektywnego zarządzania danymi oraz ich ochrony. Każdy z tych podmiotów ma określone kompetencje i zadania, co pozwala na lepszą organizację procesu gromadzenia i przetwarzania danych.

#### Aspekty prawne i ochrony danych osobowych

Gromadzenie i przetwarzanie danych osobowych musi być zgodne z przepisami o ochronie danych osobowych, w tym z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO). Minister Obrony Narodowej oraz podmioty wymienione w ust. 2 muszą zapewnić odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby chronić dane przed nieuprawnionym dostępem, utratą, zniszczeniem czy nieautoryzowanym przetwarzaniem.

#### Wnioski

Art. 115 ustawy o obronie Ojczyzny jest kluczowym przepisem regulującym kwestie gromadzenia i przetwarzania danych osobowych członków organizacji proobronnych. Przepis ten określa zarówno zakres danych, które mogą być gromadzone, jak i podmioty odpowiedzialne za ich przetwarzanie. W kontekście ochrony danych osobowych, istotne jest, aby wszystkie działania podejmowane na podstawie tego przepisu były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z RODO.

o obronie Ojczyzny

Art. 558 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje procedury związane z ewidencją żołnierzy zawodowych, którzy w trakcie mobilizacji, stanu wojennego lub wojny polegli, zmarli, zostali uznani za zmarłych albo zaginęli. Przepis ten ma na celu zapewnienie dokładnej i uporządkowanej dokumentacji strat osobowych w Siłach Zbrojnych, co jest kluczowe zarówno z punktu widzenia administracyjnego, jak i dla rodzin żołnierzy.

### Skreślenie z ewidencji

Pierwsza część artykułu wskazuje, że dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę, jest odpowiedzialny za skreślenie go z ewidencji w przypadku jego śmierci, uznania za zmarłego lub zaginięcia. Dowódca ma również obowiązek powiadomienia właściwych organów o skreśleniu z ewidencji lub odnalezieniu się żołnierza. Jest to istotne dla zachowania aktualności danych i umożliwienia odpowiednich działań administracyjnych.

### Ewidencja strat osobowych

Artykuł wprowadza pojęcie „ewidencji strat osobowych”, która jest prowadzona oddzielnie dla żołnierzy zawodowych. Ewidencję tę prowadzą:
1. Dowódca jednostki wojskowej - dla podległych mu żołnierzy.
2. Szef wojskowego centrum rekrutacji - dla żołnierzy z obszaru działania centrum.
3. Jednostka organizacyjna właściwa do spraw prowadzenia ewidencji osobowej - dla żołnierzy pełniących służbę w Siłach Zbrojnych, w tym za granicą.

### Formy ewidencji

Ewidencja strat osobowych jest prowadzona w trzech formach:
1. **Imienny spis strat** - zawiera szczegółowe dane osobowe i służbowe żołnierzy, a także informacje o okolicznościach ich śmierci lub zaginięcia.
2. **Księga alfabetyczna strat** - prowadzona w wojskowych centrach rekrutacji, zawiera dane podobne do imiennego spisu strat, ale w formie alfabetycznej.
3. **Zbiorcza ewidencja strat** - prowadzona przez jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za ewidencję osobową, zawiera dane z imiennego spisu strat i księgi alfabetycznej.

### Elektroniczna forma ewidencji

Przepis przewiduje możliwość prowadzenia ewidencji w formie elektronicznej, co jest uzależnione od warunków technicznych po ogłoszeniu mobilizacji, stanu wojennego lub w czasie wojny. Elektroniczna forma ewidencji może znacząco usprawnić proces zarządzania danymi i ich aktualizację.

### Zakres danych w ewidencji

Artykuł szczegółowo określa, jakie dane powinny być zawarte w imiennym spisie strat, księdze alfabetycznej strat oraz zbiorczej ewidencji strat. Dane te obejmują m.in.:
- Stopień wojskowy, nazwisko i imię (imiona), numer karty tożsamości, numer tabliczki tożsamości.
- Rodzaj pełnionej służby, stanowisko służbowe, numer jednostki wojskowej.
- Datę i miejsce urodzenia, stan cywilny, datę powołania i organ powołujący do służby wojskowej.
- Adres ostatniego miejsca zamieszkania, nazwisko, imię i adres najbliższego członka rodziny.
- Datę, miejsce i okoliczności zgonu, uznania za zmarłego albo zaginięcia, miejsce pochowania zwłok.
- Związek przyczynowy śmierci ze służbą wojskową.
- Adnotacje o przesłaniu zawiadomienia o poległym, zmarłym lub uznanym za zmarłego albo zaginionym.

### Znaczenie przepisu

Art. 558 ustawy o obronie Ojczyzny jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i dokładności w dokumentowaniu strat osobowych w Siłach Zbrojnych. Umożliwia to nie tylko sprawne zarządzanie danymi, ale również zapewnia rodzinom żołnierzy dostęp do pełnych i rzetelnych informacji o losach ich bliskich. Przepis ten podkreśla również odpowiedzialność dowódców jednostek wojskowych oraz innych organów za prowadzenie i aktualizację ewidencji, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania systemu obrony państwa.

Stan cywilny

Stan cywilny w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego2 przepisy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy3 przepisy

o emeryturach kapitałowych1 przepis

o leczeniu niepłodności1 przepis

o obronie Ojczyzny2 przepisy