Środowisko

Środowisko to szeroko rozumiany system przyrodniczy, obejmujący zarówno składniki występujące w stanie naturalnym, jak i te, które zostały zmienione przez działalność człowieka. Ustawowa definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Prawo ochrony środowiska”. Nie ogranicza się ono wyłącznie do przyrody postrzeganej jako nieprzekształcona. Obejmuje także obszary, zasoby i elementy, na które człowiek oddziaływał, o ile pozostają częścią środowiska przyrodniczego.

W zakres tego pojęcia wchodzą w szczególności:

• powierzchnia ziemi i znajdujące się w niej kopaliny,
• wody oraz powietrze,
• krajobraz i klimat,
• elementy różnorodności biologicznej, takie jak organizmy, ich siedliska i wzajemne zależności,
• relacje i oddziaływania zachodzące pomiędzy wszystkimi tymi składnikami.

Oznacza to, że środowisko nie jest jedynie zbiorem odrębnych elementów. Znaczenie mają również procesy zachodzące między nimi, na przykład wpływ jakości powietrza na wodę, glebę, krajobraz lub organizmy żywe. Zmiana jednego składnika może oddziaływać na pozostałe, dlatego ocena stanu środowiska powinna uwzględniać cały powiązany układ.

W ustawie „Prawo ochrony środowiska” definicja wyznacza zakres tego, co podlega ochronie i co może być przedmiotem oceny oddziaływania. Służy ustaleniu, czy określone działanie, przedsięwzięcie albo sposób korzystania z nieruchomości może wpływać na przyrodę, zasoby naturalne lub wzajemne zależności między ich składnikami. Ma więc znaczenie praktyczne przy analizowaniu skutków działalności człowieka, planowaniu działań ochronnych oraz formułowaniu wymagań dotyczących ograniczania negatywnego wpływu na otoczenie.

Pojęcie to występuje także w innych ustawach. Jest używane między innymi przy określaniu szkodliwego wpływu sposobu zagospodarowania nieruchomości, przy sporządzaniu planów dotyczących utrzymania wód i gospodarowania nimi oraz przy gromadzeniu informacji o negatywnych skutkach dla środowiska. W każdym z tych przypadków odnosi się do całości przyrodniczych elementów i powiązań, a nie tylko do pojedynczego zasobu, takiego jak woda, powietrze czy ziemia.