Środek spożywczy zafałszowany

Środek spożywczy zafałszowany to żywność, której rzeczywisty skład lub inne właściwości zostały zmienione, a konsument nie został o tym poinformowany zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu nr 1169/2011. Za zafałszowanie uznaje się także takie modyfikacje lub działania, których celem jest ukrycie prawdziwego składu produktu albo jego innych istotnych cech. Pojęcie to służy ustaleniu, kiedy żywność nie odpowiada informacjom przekazywanym konsumentowi i może być uznana za nieprawidłową z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności.

Ustawowa definicja, zawarta w ustawie „Bezpieczeństwo żywności i żywienia”, obejmuje w szczególności sytuacje, w których:

• do produktu dodano substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego wartość odżywczą;
• usunięto składnik albo zmniejszono ilość składnika decydującego o wartości odżywczej lub innej właściwości żywności;
• zastosowano zabiegi maskujące rzeczywisty skład produktu lub nadające mu wygląd żywności o należytej jakości;
• niezgodnie z prawdą podano nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności do spożycia albo datę minimalnej trwałości;
• produkt oznakowano w inny sposób nieprawidłowo.

Istotne jest nie tylko samo wystąpienie zmiany, lecz także jej znaczenie dla informacji przekazywanych konsumentowi i bezpieczeństwa środka spożywczego. Produkt może więc być zafałszowany zarówno wtedy, gdy jego skład zmieniono bez właściwego ujawnienia tego faktu, jak i wtedy, gdy podjęto działania mające ukryć rzeczywiste właściwości żywności. Nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd oznakowanie może dotyczyć zarówno podstawowych danych o produkcie, jak i informacji wpływających na ocenę jego jakości lub przydatności do spożycia.

W praktyce pojęcie pomaga odróżnić zwykłą zmianę produktu od zmiany ukrytej przed konsumentem albo przedstawionej w sposób niezgodny z prawdą. Ma znaczenie przy ocenie składu, wartości odżywczej, wyglądu i oznakowania żywności, a także przy sprawdzaniu, czy informacje umieszczone na produkcie odpowiadają jego rzeczywistym cechom.