Sprzeciw

Sprzeciw to przewidziane przez przepisy oświadczenie uczestnika postępowania albo innego uprawnionego podmiotu, w którym wyraża on brak zgody na określone rozstrzygnięcie, czynność lub stanowisko. Jest środkiem formalnym, a jego wniesienie może uruchamiać dalsze postępowanie, pozbawiać rozstrzygnięcie mocy albo zobowiązywać organ do ponownego rozpoznania sprawy. Skutki sprzeciwu zależą od rodzaju postępowania i przepisów regulujących daną instytucję.

Sprzeciw zazwyczaj wnosi się w określonym terminie, do właściwego sądu, organu lub innego podmiotu. Pismo powinno wskazywać osobę wnoszącą sprzeciw, zaskarżone rozstrzygnięcie lub czynność oraz zakres sprzeciwu. W niektórych postępowaniach wymagane jest także uzasadnienie. Uchybienie terminowi lub innym wymaganiom może spowodować bezskuteczność sprzeciwu.

W postępowaniu cywilnym sprzeciw może dotyczyć między innymi nakazu zapłaty. Jego wniesienie powoduje utratę mocy nakazu w zakresie objętym sprzeciwem i nadaje sprawie dalszy bieg. W określonych postępowaniach sprzeciw od orzeczenia prowadzi do przekazania sprawy sądowi powszechnemu, a wcześniejsze orzeczenie traci moc.

W postępowaniu karnym sprzeciw jest związany między innymi z wyrokiem nakazowym oraz z posiedzeniem w sprawie warunkowego umorzenia postępowania. Może zapobiec uprawomocnieniu się wyroku nakazowego albo spowodować skierowanie sprawy na rozprawę. W postępowaniu administracyjnym i budowlanym termin ten może oznaczać także stanowisko organu, który nie akceptuje określonego działania, na przykład zgłoszonego zamierzenia budowlanego.

Sprzeciw występuje również w sprawach dotyczących gospodarowania nieruchomościami, w tym aktualizacji opłaty rocznej, oraz w prawie spółek handlowych. Wspólnik lub akcjonariusz może zgłosić sprzeciw do protokołu walnego zgromadzenia, co służy utrwaleniu jego stanowiska i może mieć znaczenie przy późniejszym kwestionowaniu uchwały. Sprzeciw nie jest pojęciem jednolitym dla wszystkich dziedzin prawa i nie zawsze działa tak samo jak odwołanie, zażalenie lub apelacja. jego skutki określają przepisy właściwe dla konkretnej procedury.