Art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) reguluje prawo strony do wglądu w akta sprawy administracyjnej oraz do sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności postępowania administracyjnego oraz dla realizacji prawa do obrony i rzetelnego procesu.

#### Prawo wglądu w akta sprawy

1. **Zakres prawa wglądu**:
   - Strona ma prawo wglądu w akta sprawy zarówno w trakcie trwania postępowania, jak i po jego zakończeniu. Oznacza to, że strona może zapoznać się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie na każdym etapie postępowania, co jest istotne dla przygotowania się do obrony swoich interesów.

2. **Forma realizacji prawa**:
   - Czynności związane z wglądem w akta sprawy, sporządzaniem notatek, kopii lub odpisów muszą być dokonywane w lokalu organu administracji publicznej i w obecności pracownika tego organu. Taki wymóg ma na celu zabezpieczenie integralności akt oraz zapewnienie, że dokumenty nie zostaną uszkodzone lub zagubione.

3. **Ochrona danych osobowych**:
   - W przypadku, gdy wgląd w akta sprawy dotyczy sytuacji opisanej w art. 236 § 2 k.p.a. (skargi na działalność organów administracji publicznej), dane osobowe osoby składającej skargę są pomijane. Jest to zgodne z zasadą ochrony danych osobowych i prywatności osób składających skargi.

#### Uwierzytelnienie odpisów i kopii

4. **Uwierzytelnienie dokumentów**:
   - Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Uwierzytelnienie dokumentów może być konieczne np. w celu przedstawienia ich w innym postępowaniu administracyjnym lub sądowym.

#### System teleinformatyczny

5. **Dostęp w systemie teleinformatycznym**:
   - Organ administracji publicznej może umożliwić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Warunkiem jest uwierzytelnienie strony zgodnie z przepisami ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Taka możliwość jest krokiem w kierunku cyfryzacji administracji publicznej i ułatwia dostęp do akt sprawy, szczególnie w dobie rosnącej liczby spraw załatwianych drogą elektroniczną.

#### Podsumowanie

Art. 73 k.p.a. jest wyrazem zasady jawności postępowania administracyjnego i ma na celu zapewnienie stronom pełnego dostępu do informacji zgromadzonych w ich sprawach. Przepis ten równocześnie chroni integralność akt oraz dane osobowe osób składających skargi. Możliwość realizacji prawa wglądu w akta za pośrednictwem systemu teleinformatycznego jest nowoczesnym rozwiązaniem, które może znacząco ułatwić stronom dostęp do dokumentów i przyspieszyć procedury administracyjne.

Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 42 ustawy o fundacji rodzinnej reguluje prawo beneficjenta do uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i odpowiedzialności zarządu fundacji wobec beneficjentów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### Prawo do informacji

Beneficjent ma prawo do uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej osobiście lub przez upoważnioną przez siebie osobę. Prawo to obejmuje w szczególności możliwość:
1. **Wglądu do dokumentów fundacji rodzinnej** - w tym statutu, sprawozdań finansowych i ksiąg rachunkowych.
2. **Sporządzania kopii i notatek** z tych dokumentów.
3. **Żądania wyjaśnień od zarządu** dotyczących działalności fundacji.

#### Ochrona danych osobowych

Przy realizacji prawa do informacji należy uwzględniać przepisy dotyczące ochrony danych osobowych. Oznacza to, że wszelkie działania związane z udostępnianiem informacji muszą być zgodne z RODO (Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych) oraz innymi przepisami krajowymi dotyczącymi ochrony danych osobowych.

#### Odmowa udzielenia informacji

Zarząd fundacji może odmówić beneficjentowi przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że prawo to zostanie wykorzystane przez beneficjenta w celach sprzecznych z interesem i celem fundacji rodzinnej. Odmowa musi być uzasadniona i przekazana beneficjentowi niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie miesiąca od dnia zażądania przez beneficjenta przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów.

#### Wyjątek dotyczący danych osobowych

Odmowa nie może dotyczyć dostępu do danych osobowych beneficjenta, który wystąpił z żądaniem przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów fundacji rodzinnej. Oznacza to, że beneficjent zawsze ma prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez fundację.

#### Środki prawne w przypadku odmowy

Beneficjent, któremu odmówiono przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów, albo który nie otrzymał wyjaśnień lub nie udostępniono mu dokumentów do wglądu w terminie miesiąca od dnia zażądania, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu fundacji rodzinnej do przedstawienia wyjaśnień lub udostępnienia dokumentów do wglądu. Jest to istotny mechanizm ochrony praw beneficjenta, który umożliwia sądową kontrolę nad działaniami zarządu fundacji.

#### Uprawnienia po rozwiązaniu fundacji

Uprawnienia do uzyskania informacji przysługują beneficjentowi również po rozwiązaniu fundacji rodzinnej. Jest to ważne zabezpieczenie, które pozwala beneficjentom na dostęp do informacji nawet po zakończeniu działalności fundacji, co może być istotne w kontekście rozliczeń i ewentualnych roszczeń.

### Podsumowanie

Art. 42 ustawy o fundacji rodzinnej wprowadza istotne mechanizmy zapewniające transparentność i odpowiedzialność zarządu fundacji wobec beneficjentów. Przepis ten balansuje prawo beneficjentów do informacji z koniecznością ochrony interesów fundacji oraz danych osobowych. Wprowadzenie możliwości sądowej kontroli nad odmowami zarządu stanowi dodatkowe zabezpieczenie praw beneficjentów, co jest kluczowe dla utrzymania zaufania do instytucji fundacji rodzinnej.

o fundacji rodzinnej

Przepis rozstrzyga wątpliwość, która pojawia się w trakcie przeszukania: czy prowadzący czynność może utrwalać zastaną treść, czy tylko ją oglądać. Odpowiedź jest twierdząca, a ustawa dodatkowo rozszerza pojęcie notatki.

### Najważniejsze punkty

- Przeszukujący może sporządzać notatki z materiałów i korespondencji wskazanych w przepisie, a także z informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach lub w systemach.
- Sporządzanie notatek obejmuje również wykonywanie kopii oraz wydruków, co ustawa przesądza wprost.
- Uprawnienie jest celowe: służy uzyskaniu informacji mogących stanowić dowód w sprawie.
- Zakres przedmiotowy wyznaczają materiały i nośniki, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2, a nie dowolne zasoby kontrolowanego.

### W praktyce

Spór o granice czynności sprowadza się zwykle do tego, czy dany zbiór mieści się w zakresie wskazanym w przepisie odsyłającym oraz czy utrwalone dane mogą mieć znaczenie dowodowe w prowadzonej sprawie. Warto pamiętać, że kopia lub wydruk to na gruncie tego przepisu ta sama czynność co zwykła notatka, a nie odrębne, dalej idące uprawnienie.

Sporządzanie kopii

Sporządzanie kopii w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego1 przepis

o fundacji rodzinnej1 przepis

o ochronie konkurencji i konsumentów1 przepis

Ordynacja podatkowa2 przepisy