Spółka wodna

Spółka wodna jest szczególną formą organizacyjną w gospodarce wodnej, tworzoną przez osoby fizyczne lub prawne w celu wspólnego zaspokajania potrzeb związanych z gospodarowaniem wodami. Działa na podstawie Prawa wodnego oraz własnego statutu i posiada osobowość prawną. Nie jest spółką handlową, ponieważ nie powstaje w celu osiągania i dzielenia zysku. Jej działalność służy wykonywaniu zadań użytecznych dla członków oraz, w określonych przypadkach, dla innych podmiotów korzystających z urządzeń wodnych.

Najważniejsze cechy spółki wodnej:

• członkostwo ma co do zasady charakter dobrowolny, a prawa i obowiązki członków określa statut;
• spółka finansuje swoją działalność przede wszystkim ze składek członkowskich, opłat i innych przychodów przewidzianych w przepisach lub statucie;
• może budować, utrzymywać i eksploatować urządzenia wodne, a także wykonywać zadania dotyczące ochrony wód, ochrony przed powodzią oraz melioracji wodnych;
• może współdziałać z innymi spółkami wodnymi w ramach związku spółek wodnych.

W praktyce spółka wodna często zajmuje się utrzymywaniem urządzeń melioracyjnych, takich jak rowy, drenowania i przepusty. Jeżeli na określonym obszarze działa spółka wodna, zadania związane z utrzymaniem takich urządzeń mogą należeć do niej, a nie bezpośrednio do właścicieli gruntów. Zakres tych zadań wynika z przepisów, statutu oraz uchwał właściwych organów spółki.

Spółka wodna może otrzymywać dotacje z budżetu państwa oraz od jednostek samorządu terytorialnego. Dotacje mogą być przeznaczone na utrzymanie wód i urządzeń wodnych albo na inwestycje. Ich udzielenie wymaga zawarcia umowy, która określa między innymi cel, wysokość i sposób rozliczenia środków, z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej. Jeżeli spółka jest właścicielem urządzeń wodnych, mogą dotyczyć jej również obowiązki związane z przekazywaniem danych do systemu informacyjnego gospodarowania wodami.