Spółka jednoosobowa

Spółka jednoosobowa to spółka kapitałowa, w której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego wspólnika lub akcjonariusza. W polskim prawie pojęcie to odnosi się przede wszystkim do jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowej spółki akcyjnej. Spółka może być jednoosobowa od chwili utworzenia albo stać się taka później, na przykład w wyniku nabycia wszystkich udziałów lub akcji przez jednego właściciela.

Jednoosobowość dotyczy struktury własności, a nie liczby osób uczestniczących w zarządzaniu spółką. Jedyny wspólnik lub akcjonariusz może powoływać organy spółki i wykonywać uprawnienia właścicielskie, ale spółka pozostaje odrębną osobą prawną. Jej majątek jest odrębny od majątku wspólnika lub akcjonariusza. Co do zasady wspólnik spółki z o.o. nie odpowiada za zobowiązania spółki, a akcjonariusz nie odpowiada za nie w spółce akcyjnej. Odpowiedzialność może jednak wynikać z przepisów szczególnych, między innymi dotyczących zaległości podatkowych, przekształceń albo odpowiedzialności członków organów.

Najważniejsze cechy spółki jednoosobowej:

• ma jednego właściciela wszystkich udziałów albo akcji;
• działa jako odrębny podmiot prawa, niezależnie od osoby właściciela;
• decyzje właścicielskie podejmuje jedyny wspólnik albo akcjonariusz, w formie właściwej dla zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia;
• może podlegać szczególnym regułom dotyczącym czynności między spółką a jej jedynym właścicielem.

W przypadku jednoosobowej spółki z o.o. istnieje ograniczenie dotyczące jej utworzenia wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z o.o. Poza tym przepisy dopuszczają koncentrację wszystkich udziałów lub akcji w rękach jednego podmiotu. Pojęcie spółki jednoosobowej występuje także w regulacjach podatkowych, dotyczących przekształceń i odpowiedzialności za zobowiązania, oraz w przepisach odnoszących się do spółek z udziałem Skarbu Państwa. Nie oznacza ono prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną bez utworzenia spółki.