Spółka gminna

„Spółka gminna” to szczególna kategoria spółki, wyodrębniona na potrzeby ustawy „Finansowe wsparcie niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych”. Chodzi o podmiot, w którym gmina albo kilka gmin mają większościową pozycję w zakresie praw głosu, a więc mogą decydować o wyniku głosowań odpowiednio na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu.

Aby spółkę można było uznać za gminną w rozumieniu tej ustawy, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

• spółka musi działać jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółka akcyjna;
• gmina lub gminy muszą dysponować więcej niż połową głosów na właściwym organie spółki;
• spółka nie może działać w formie społecznej inicjatywy mieszkaniowej.

Decydujące znaczenie ma zatem nie samo powiązanie spółki z samorządem ani udział gminy w jej kapitale, lecz liczba głosów, którymi gmina lub gminy mogą dysponować. Próg musi być przekroczony, więc dokładne posiadanie połowy głosów nie wystarcza. Definicja dopuszcza także sytuację, w której większość głosów przysługuje łącznie kilku gminom, a nie tylko jednej jednostce samorządu.

Wyłączenie społecznej inicjatywy mieszkaniowej ma znaczenie porządkujące. Oznacza, że nie każda spółka kontrolowana przez gminę jest automatycznie traktowana jako spółka gminna na gruncie tej definicji. Forma organizacyjna oraz sposób wykonywania praw głosu muszą odpowiadać wszystkim wskazanym przesłankom.

Pojęcie służy ustaleniu, jakie podmioty są objęte określonymi rozwiązaniami ustawy dotyczącymi przedsięwzięć mieszkaniowych. W praktyce pozwala odróżnić spółki pozostające pod większościową kontrolą gmin od innych podmiotów działających w obszarze mieszkalnictwa. Przy ocenie, czy dana spółka mieści się w tej kategorii, należy więc sprawdzić jej formę prawną, strukturę głosów oraz to, czy nie działa jako społeczna inicjatywa mieszkaniowa.