Spółka

Spółka to forma współdziałania co najmniej dwóch podmiotów albo, w przypadkach przewidzianych prawem, także jednej osoby, utworzona w celu prowadzenia działalności gospodarczej lub realizacji określonego przedsięwzięcia. Jej podstawą jest umowa albo akt założycielski, w którym określa się między innymi wspólników lub akcjonariuszy, przedmiot działalności, wkłady oraz zasady udziału w zysku i pokrywaniu strat.

W polskim prawie pojęcie „spółka” ma kilka znaczeń. Najważniejsze rozróżnienie dotyczy:

• spółki cywilnej, będącej umową wspólników zobowiązujących się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w oznaczony sposób. Spółka cywilna nie ma własnej osobowości prawnej ani odrębnego majątku w takim znaczeniu jak spółki handlowe, a za zobowiązania związane z jej działalnością odpowiadają wspólnicy;
• spółek handlowych, regulowanych przez Kodeks spółek handlowych. Należą do nich spółki osobowe, czyli spółka jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo-akcyjna, oraz spółki kapitałowe, czyli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna i spółka akcyjna.

Spółki osobowe opierają się w istotnym zakresie na osobistym udziale wspólników w prowadzeniu spraw i reprezentowaniu spółki, choć zakres ich odpowiedzialności może być różny. Spółki kapitałowe mają własny majątek i są odrębnymi osobami prawnymi albo, w przypadku prostej spółki akcyjnej, mają osobowość prawną na zasadach właściwych spółkom kapitałowym. Ich funkcjonowanie wiąże się z kapitałem zakładowym lub akcjami, organami oraz rozdzieleniem majątku spółki od majątku wspólników lub akcjonariuszy.

Spółka może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, zawierać umowy, występować przed sądem i ponosić odpowiedzialność za własne działania, zależnie od jej rodzaju. Wspólnicy lub akcjonariusze uczestniczą w jej działalności przez wniesienie wkładów, wykonywanie praw korporacyjnych albo udział w zysku. Przepisy dotyczące spółek występują także w prawie cywilnym, podatkowym, administracyjnym, wodnym, ochrony środowiska i postępowaniu cywilnym. W tych regulacjach „spółka” może oznaczać zarówno konkretny rodzaj spółki handlowej, jak i ogólnie podmiot prowadzący działalność lub będący stroną określonego stosunku prawnego.