o obronie Ojczyzny

Po śmierci policjanta jego rodzinie może przysługiwać odprawa pośmiertna oraz świadczenia wskazane w art. 114 ust. 1 pkt 2 i 3. W przypadku policjanta pełniącego służbę na podstawie kontraktu odprawa wynosi równowartość jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz ze stałymi dodatkami. W pozostałych przypadkach jej wysokość odpowiada odprawie, jaka przysługiwałaby policjantowi, gdyby został zwolniony ze służby. Świadczenia nie przysługują automatycznie każdej osobie spokrewnionej z policjantem. W pierwszej kolejności może je otrzymać małżonek, jeżeli w chwili śmierci pozostawał z policjantem we wspólności małżeńskiej. Następnie uprawnione mogą być dzieci oraz rodzice, ale tylko wtedy, gdy w dniu śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów dotyczących zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Te same zasady stosuje się do zaginionych policjantów. O tym, że policjant zaginął oraz że zaginięcie pozostaje w związku ze służbą, rozstrzyga minister właściwy do spraw wewnętrznych.

o Policji

Stosunek służbowy policjanta powstaje przez mianowanie, ale wcześniej osoba musi dobrowolnie zgłosić się do służby. Mianowanie może obejmować służbę przygotowawczą lub kandydacką, służbę kontraktową albo służbę na stałe. Oznacza to, że rodzaj i czas trwania służby zależą od formy mianowania. Początek służby ustala się na podstawie rozkazu o mianowaniu. Jest nim dzień wskazany w tym rozkazie. Co do zasady mianowanie jest możliwe wobec osoby, która ma uregulowany stosunek do służby wojskowej. Tego warunku nie stosuje się do kobiet ani do policjantów w służbie kandydackiej. Przepis przewiduje także, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określa rodzaje i wzory legitymacji służbowych oraz innych dokumentów policjantów, a także zasady ich wydawania i dokonywania wpisów.

Służba kontraktowa rozpoczyna się po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego i zawarciu pisemnego kontraktu z właściwym przełożonym. Kontrakt określa między innymi czas służby, stanowisko, planowany termin szkolenia oraz uposażenie i inne świadczenia. Zawiera się go na okres od 3 do 5 lat, a z tą samą osobą można zawrzeć go najwyżej dwa razy. Co do zasady kandydat powinien mieć wykształcenie średnie lub średnie branżowe. Wyjątkowo wystarczające mogą być specjalistyczne kwalifikacje, uprawnienia lub umiejętności potrzebne Policji. Pierwsze 12 miesięcy pierwszego kontraktu to okres próbny. Policjant albo przełożony może najpóźniej miesiąc przed jego końcem pisemnie oświadczyć, że chce rozwiązać stosunek służbowy. Wtedy służba kończy się z upływem okresu próbnego. Brak takiego oświadczenia oznacza dalszą służbę bez dodatkowego mianowania. Policjant może również wnioskować o drugi kontrakt albo, po spełnieniu warunków, o mianowanie na stałe. Do służby stałej może przejść policjant z wymaganym wykształceniem, zgodą przełożonego i odpowiednim szkoleniem. Okres służby kontraktowej wlicza się wtedy do stażu służby.

Osoba przyjęta do Policji rozpoczyna służbę jako policjant w służbie przygotowawczej, która co do zasady trwa trzy lata. Po tym czasie policjant zostaje mianowany na stałe. Oznacza to, że stałe mianowanie jest zwykłym następstwem zakończenia tego okresu, a nie decyzją podejmowaną bezpośrednio przy przyjęciu do służby. Przepis przewiduje wyjątki i możliwość zmiany długości służby przygotowawczej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach przełożony, z wyjątkiem komendanta powiatowego lub miejskiego Policji, może ten okres skrócić albo zwolnić policjanta z jego odbywania. Jeżeli przerwa w wykonywaniu obowiązków służbowych trwa dłużej niż trzy miesiące, przełożony może okres ten przedłużyć. Policjant ponownie przyjęty do służby, z wyjątkiem przyjętego do służby kontraktowej, jest mianowany na stałe, jeżeli przed zwolnieniem także był mianowany na stałe. Okres służby kontraktowej wlicza się do okresu służby przygotowawczej.

Co do zasady policjant przyjęty do służby jest kierowany na szkolenie zawodowe podstawowe. Nie dotyczy to osoby przyjętej do służby kontraktowej lub kandydackiej. Policjant ponownie przyjęty do służby nie odbywa tego szkolenia, jeśli wcześniej, podczas służby, uzyskał już podstawowe kwalifikacje zawodowe. Przepis przewiduje także szkolenie ograniczone do uzupełnienia braków. Dotyczy to między innymi osoby, która wcześniej pełniła służbę kandydacką, absolwenta studiów z uzgodnionym programem kształcenia oraz absolwenta oddziału o profilu mundurowym. W dwóch pierwszych przypadkach znaczenie ma przyjęcie do Policji w ciągu 12 miesięcy od zakończenia służby kandydackiej albo ukończenia studiów. Podobnie można uzupełnić wiedzę byłego pracownika jednostek Policji, który pracował tam co najmniej 5 lat na pełny etat i został przyjęty do służby przed upływem 12 miesięcy od zakończenia zatrudnienia. Policjant kontraktowy, który nie ma podstawowych kwalifikacji, musi odbyć uzupełniające szkolenie przed mianowaniem na stałe.

Przepis wskazuje dokument, który policjant otrzymuje po ukończeniu określonego rodzaju szkolenia. Po ukończeniu szkolenia, o którym mowa w przepisie, policjant dostaje świadectwo ukończenia szkolenia. Jeżeli osiągnął wyróżniający wynik, otrzymuje świadectwo ukończenia szkolenia z wyróżnieniem. W przypadku przewidzianym w przepisie zamiast świadectwa ukończenia szkolenia wydawane jest świadectwo zdania egzaminu końcowego, również w wersji z wyróżnieniem, jeżeli spełnione są warunki do jego otrzymania. Osobne dokumenty potwierdzają ukończenie szkoleń dla policjantów w służbie kandydackiej oraz w służbie kontraktowej. Natomiast ukończenie wskazanego doskonalenia zawodowego jest potwierdzane świadectwem ukończenia doskonalenia zawodowego centralnego. Z przepisu wynika więc, że rodzaj świadectwa zależy od rodzaju ukończonego szkolenia, doskonalenia albo od tego, czy podstawą jego wydania jest zdany egzamin końcowy.

Przepis rozróżnia sytuacje, w których policjanta trzeba zwolnić ze służby, oraz takie, w których przełożony może podjąć decyzję o zwolnieniu. Obowiązkowe zwolnienie następuje między innymi w razie stwierdzenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby, uznania policjanta za nieprzydatnego w okresie służby przygotowawczej, wymierzenia kary wydalenia ze służby albo prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe ścigane z oskarżenia publicznego. Dotyczy to także prawomocnego zakazu wykonywania zawodu policjanta, utraty obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa, a także zakończenia służby kontraktowej bez kolejnego kontraktu lub mianowania na stałe. Zwolnienie jest również obowiązkowe po upływie okresu próbnego służby kontraktowej, jeżeli policjant albo przełożony skorzystał z odpowiedniego uprawnienia. Możliwe zwolnienie może nastąpić między innymi z powodu niewywiązywania się z obowiązków, jeżeli zostało to stwierdzone w dwóch kolejnych opiniach służbowych, wydanych w odstępie co najmniej sześciu miesięcy. Podstawą może być także prawomocne skazanie za inne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, powołanie do innej służby państwowej albo objęcie funkcji z wyboru. Przepis wskazuje również na ważny interes służby, likwidację lub reorganizację jednostki połączoną ze zmniejszeniem obsady, długotrwałą chorobę, określone przypadki niestawienia się na badania lub obserwację, oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, długotrwałe zawieszenie oraz usunięcie ze szkolenia zawodowego podstawowego. Jeżeli policjant pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby, zwolnienie następuje w terminie do trzech miesięcy od tego zgłoszenia. W przypadku likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji zwolnienie następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia podjęcia decyzji, a w służbie przygotowawczej po upływie trzech miesięcy.

Policjant pełniący służbę stałą ma prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której służy, albo w miejscowości pobliskiej. Przy ustalaniu tego prawa uwzględnia się liczbę członków rodziny policjanta oraz ich uprawnienia wynikające z innych przepisów. Oznacza to, że lokal powinien odpowiadać sytuacji rodzinnej policjanta w zakresie przewidzianym w tych przepisach. Policjant w służbie przygotowawczej lub kontraktowej może otrzymać tymczasową kwaterę. Przepis nie przyznaje mu wprost takiego samego prawa do lokalu mieszkalnego, jakie ma policjant w służbie stałej. Prawo do lokalu mieszkalnego zostaje utracone w razie dyscyplinarnego wydalenia ze służby. Miejscowość pobliska to taka, z której dojazd do służby i powrót, korzystając z publicznego transportu zbiorowego zgodnie z rozkładem jazdy, trwa łącznie nie więcej niż dwie godziny. Do tego czasu wlicza się przesiadki, ale nie dolicza się przejścia lub dojazdu do stacji albo przystanku w obrębie miejscowości zamieszkania i miejscowości służby.

Służba kontraktowa

Służba kontraktowa w przepisach

o obronie Ojczyzny1 przepis

o Policji8 przepisów