Prawo geodezyjne i kartograficzne

Art. 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa, kto może być wykonawcą prac geodezyjnych lub kartograficznych oraz jakie warunki muszą być spełnione, aby te prace były zgodne z przepisami prawa.

#### 1. Wykonawcy prac geodezyjnych i kartograficznych

Przepis ten wskazuje trzy kategorie podmiotów, które mogą być wykonawcami prac geodezyjnych lub kartograficznych:
- **Przedsiębiorca**: Może to być zarówno osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jak i osoba prawna (np. spółka z o.o., spółka akcyjna).
- **Jednostka organizacyjna**: Może to być jednostka administracji publicznej, instytucja naukowa, czy inna organizacja, która nie posiada osobowości prawnej, ale jest zdolna do prowadzenia działalności geodezyjnej lub kartograficznej.
- **Osoba legitymująca się uprawnieniami zawodowymi**: Dotyczy to osób fizycznych posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, które wykonują funkcje biegłego sądowego lub mierniczego górniczego.

#### 2. Kierownik prac geodezyjnych

W przypadku prac geodezyjnych, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia organowi Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, wykonawca tych prac musi ustanowić kierownika prac geodezyjnych. Kierownik ten musi legitymować się odpowiednimi uprawnieniami zawodowymi. Jest to istotne z punktu widzenia zapewnienia odpowiedniego nadzoru nad jakością i zgodnością prac z obowiązującymi przepisami.

#### 3. Specjalne przypadki: biegły sądowy i mierniczy górniczy

Przepis ten wprowadza również wyjątek dla osób wykonujących funkcję biegłego sądowego lub mierniczego górniczego. W przypadku, gdy takie osoby są wykonawcami prac geodezyjnych, automatycznie uznaje się je za pełniące funkcję kierownika prac geodezyjnych. Oznacza to, że nie muszą one dodatkowo ustanawiać kierownika prac, ponieważ ich kwalifikacje i funkcje są uznawane za wystarczające do pełnienia tej roli.

#### 4. Znaczenie praktyczne

Art. 11 ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ:
- **Zapewnia odpowiednie kwalifikacje wykonawców**: Przepis ten ma na celu zapewnienie, że prace geodezyjne i kartograficzne są wykonywane przez osoby lub podmioty posiadające odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie.
- **Reguluje odpowiedzialność**: Ustanowienie kierownika prac geodezyjnych z odpowiednimi uprawnieniami zawodowymi zapewnia, że ktoś konkretny ponosi odpowiedzialność za jakość i zgodność prac z przepisami prawa.
- **Ułatwia nadzór i kontrolę**: Obowiązek zgłoszenia prac organowi Służby Geodezyjnej i Kartograficznej oraz ustanowienie kierownika prac ułatwia nadzór i kontrolę nad realizacją prac geodezyjnych.

#### 5. Wnioski

Art. 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest kluczowym przepisem regulującym, kto może wykonywać prace geodezyjne i kartograficzne oraz jakie warunki muszą być spełnione, aby te prace były zgodne z przepisami prawa. Przepis ten zapewnia, że prace te są wykonywane przez osoby lub podmioty posiadające odpowiednie kwalifikacje, co ma na celu zapewnienie wysokiej jakości i zgodności prac z obowiązującymi standardami i przepisami.

Art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi kluczowy element regulacji dotyczących zarządzania danymi przestrzennymi w Polsce. Przepis ten wskazuje na fundamentalne znaczenie ewidencji gruntów i budynków jako podstawy dla szeregu działań administracyjnych i gospodarczych. W szczególności, dane zawarte w tej ewidencji są niezbędne dla:

1. **Planowania gospodarczego** - Ewidencja gruntów i budynków dostarcza informacji niezbędnych do podejmowania decyzji dotyczących rozwoju gospodarczego, inwestycji oraz zarządzania zasobami.

2. **Planowania przestrzennego** - Dane te są kluczowe dla opracowywania planów zagospodarowania przestrzennego, które określają sposób wykorzystania terenów oraz zasady ich zabudowy.

3. **Wymiaru podatków i świadczeń** - Informacje o nieruchomościach są podstawą do naliczania podatków od nieruchomości oraz innych opłat i świadczeń publicznoprawnych.

4. **Oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych** - Ewidencja gruntów i budynków jest źródłem danych dla systemu ksiąg wieczystych, co zapewnia bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami.

5. **Statystyki publicznej** - Dane te są wykorzystywane do tworzenia statystyk dotyczących m.in. struktury własności, użytkowania gruntów oraz zabudowy.

6. **Gospodarki nieruchomościami** - Informacje z ewidencji są niezbędne dla zarządzania nieruchomościami, zarówno publicznymi, jak i prywatnymi.

7. **Ewidencji gospodarstw rolnych** - Dane te są kluczowe dla prowadzenia ewidencji gospodarstw rolnych, co ma znaczenie dla polityki rolnej i wsparcia rolnictwa.

W drugim ustępie art. 21 podkreślono konieczność współdziałania organów i jednostek organizacyjnych realizujących powyższe zadania z organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Współpraca ta ma na celu utworzenie i sfinansowanie systemu dostępu i wymiany danych między ewidencją gruntów i budynków a innymi ewidencjami i rejestrami publicznymi.

W praktyce oznacza to, że efektywne zarządzanie danymi przestrzennymi wymaga zintegrowanego podejścia i współpracy między różnymi podmiotami administracji publicznej. Taka integracja jest niezbędna dla zapewnienia spójności i aktualności danych, co z kolei przekłada się na lepszą jakość podejmowanych decyzji administracyjnych i gospodarczych.

Podsumowując, art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podkreśla centralną rolę ewidencji gruntów i budynków w systemie zarządzania danymi przestrzennymi oraz konieczność współpracy między różnymi organami administracji publicznej w celu zapewnienia efektywnego dostępu i wymiany tych danych.

Art. 41 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wprowadza Fundusz Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym, który jest państwowym funduszem celowym. Fundusz ten jest utworzony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Jego głównym celem jest finansowanie działań związanych z utrzymaniem i aktualizacją państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

#### Przychody Funduszu

Przychody Funduszu pochodzą z kilku źródeł, w tym:
1. **Opłaty za udostępnienie zbiorów danych oraz innych materiałów z zasobu centralnego** - obejmuje to zarówno dane geodezyjne, jak i kartograficzne.
2. **Opłaty za czynności urzędowe związane z prowadzeniem zasobu** - dotyczy to wszelkich formalności administracyjnych związanych z zarządzaniem zasobem.
3. **Opłaty za przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego** - dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii oraz za wydanie dziennika praktyki zawodowej.
4. **Opłaty za przeprowadzenie testu umiejętności** - w postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych w dziedzinie geodezji i kartografii.

#### Przeznaczenie środków Funduszu

Środki zgromadzone w Funduszu są przeznaczone na różnorodne zadania związane z geodezją i kartografią, w tym:
1. **Zakładanie, aktualizację i modernizację krajowego systemu informacji o terenie** - obejmuje to mapy topograficzne i tematyczne, osnowy geodezyjne, mapy zasadnicze, geodezyjną ewidencję sieci uzbrojenia terenu, ewidencję gruntów i budynków.
2. **Zakup urządzeń i wyposażenia lokali** - niezbędnych do prowadzenia zasobu.
3. **Informatyzację zasobu** - w tym zakup sprzętu informatycznego i oprogramowania.
4. **Podnoszenie kwalifikacji pracowników Służby Geodezyjnej i Kartograficznej** - poprzez pokrywanie kosztów szkoleń, narad i konferencji.
5. **Opracowywanie, drukowanie i dystrybucję standardów i instrukcji technicznych** - oraz materiałów informacyjnych dotyczących zasobu.
6. **Działalność wydawniczą Służby Geodezyjnej i Kartograficznej**.

#### Dodatkowe przeznaczenie środków

Poza powyższymi zadaniami, środki Funduszu mogą być również przeznaczone na:
1. **Finansowanie kosztów przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego** - dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii.
2. **Finansowanie kosztów przeprowadzania testu umiejętności** - w postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych w dziedzinie geodezji i kartografii.

#### Zarządzanie Funduszem

Środkami Funduszu dysponuje Główny Geodeta Kraju, co oznacza, że to on jest odpowiedzialny za ich właściwe rozdysponowanie zgodnie z celami określonymi w ustawie.

### Podsumowanie

Art. 41 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ustanawia Fundusz Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym jako kluczowy mechanizm finansowania działań związanych z geodezją i kartografią w Polsce. Fundusz ten jest zasilany głównie z opłat za udostępnianie danych oraz za czynności urzędowe, a jego środki są przeznaczone na szeroki zakres działań, od aktualizacji zasobów po podnoszenie kwalifikacji pracowników. Zarządzanie Funduszem przez Głównego Geodetę Kraju zapewnia centralizację i efektywność w realizacji tych zadań.

Art. 41b Prawa geodezyjnego i kartograficznego reguluje kwestie finansowania działań związanych z prowadzeniem zasobów geodezyjnych i kartograficznych na poziomie województwa i powiatu. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania administracji geodezyjnej i kartograficznej, zapewniając stabilne źródło finansowania dla tych działań.

#### 1. Dochody własne budżetu samorządu województwa i powiatu

Przepis wprowadza zasadę, że wpływy z udostępniania map oraz innych materiałów i informacji z zasobów geodezyjnych i kartograficznych, a także z opłat za czynności związane z prowadzeniem tych zasobów, są dochodami własnymi budżetu odpowiednio samorządu województwa i powiatu. W praktyce oznacza to, że środki te nie są przekazywane do budżetu centralnego, lecz pozostają w gestii lokalnych jednostek samorządu terytorialnego, co pozwala na bardziej elastyczne i efektywne zarządzanie tymi zasobami.

#### 2. Przeznaczenie środków

Art. 41b ust. 3 precyzuje, że środki uzyskane z tych wpływów muszą być przeznaczone na finansowanie zadań związanych z gromadzeniem, aktualizacją, uzupełnianiem, udostępnianiem i zabezpieczaniem zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepis wymienia szczegółowo, na jakie cele mogą być przeznaczone te środki, w tym:

- Przebudowa i remont lokali przeznaczonych do prowadzenia zasobu.
- Wyposażenie i utrzymanie w należytym stanie technicznym tych lokali.
- Informatyzacja zasobu.
- Zakładanie, aktualizacja i modernizacja map topograficznych i tematycznych, osnów geodezyjnych, mapy zasadniczej, geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, ewidencji gruntów i budynków.
- Weryfikacja wyników zgłoszonych prac geodezyjnych.
- Wykonywanie ekspertyz i opracowań dotyczących stanu zasobu oraz jego potrzeb rozwojowych.
- Zakup urządzeń, oprzyrządowania, sprzętu informatycznego, oprogramowania oraz sprzętu poligraficznego.
- Podnoszenie kwalifikacji pracowników Służby Geodezyjnej i Kartograficznej.

#### 3. Gwarancja finansowania

Przepis wprowadza również mechanizm gwarantujący, że środki przeznaczone na te cele nie będą niższe niż w roku poprzednim. Jest to istotne zabezpieczenie, które ma na celu zapewnienie ciągłości i stabilności finansowania działań związanych z prowadzeniem zasobów geodezyjnych i kartograficznych.

#### 4. Znaczenie dla praktyki

W praktyce, art. 41b ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania administracji geodezyjnej i kartograficznej na poziomie lokalnym. Zapewnia on stabilne źródło finansowania, co jest niezbędne dla utrzymania wysokiej jakości i aktualności danych geodezyjnych i kartograficznych. Dzięki temu możliwe jest również inwestowanie w nowoczesne technologie i podnoszenie kwalifikacji pracowników, co przekłada się na lepszą jakość usług świadczonych przez administrację geodezyjną i kartograficzną.

#### 5. Wnioski

Art. 41b Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest przepisem, który w sposób kompleksowy reguluje kwestie finansowania działań związanych z prowadzeniem zasobów geodezyjnych i kartograficznych na poziomie województwa i powiatu. Jego wprowadzenie zapewnia stabilność finansową tych działań, co jest kluczowe dla ich efektywnego i skutecznego realizowania. Przepis ten stanowi również istotne zabezpieczenie przed ewentualnymi cięciami budżetowymi, które mogłyby negatywnie wpłynąć na jakość i aktualność danych geodezyjnych i kartograficznych.

Część obowiązków geodezyjnych ma sankcję wykroczeniową. Przepis obejmuje zarówno wykonawców prac geodezyjnych, jak i właścicieli nieruchomości, a orzekanie odbywa się w trybie właściwym dla spraw o wykroczenia.

### Najważniejsze punkty

- Karalne jest niezgłoszenie prac geodezyjnych organowi Służby Geodezyjnej i Kartograficznej albo nieprzekazanie mu wyników zgłoszonych prac.
- Karalne jest utrudnianie lub uniemożliwianie wejścia na grunt albo do obiektu budowlanego osobie wykonującej prace geodezyjne i kartograficzne.
- Karalne jest niszczenie, uszkadzanie i przemieszczanie znaków geodezyjnych, grawimetrycznych lub magnetycznych oraz budowli triangulacyjnych, a także niezawiadomienie organu o takim zdarzeniu.
- Zobowiązany ma 30 dni na zgłoszenie zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a uchybienie temu terminowi jest wykroczeniem.
- Wykonywanie samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii bez wymaganych uprawnień zawodowych również podlega grzywnie.
- Nieumieszczenie tabliczki z numerem porządkowym w ciągu 30 dni od zawiadomienia o ustaleniu numeru zagrożone jest grzywną do 250 złotych albo naganą.

### W praktyce

Obowiązek dotyczący tabliczki spoczywa na właścicielu lub innej osobie zobowiązanej i wymaga umieszczenia jej w widocznym miejscu, na ścianie frontowej budynku albo na ogrodzeniu. Termin 30 dni biegnie od otrzymania zawiadomienia o ustaleniu numeru.

Art. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (dalej: „PGiK”) stanowi kluczowy element regulacji dotyczących zarządzania danymi przestrzennymi w Polsce. Przepis ten odnosi się do zbiorów danych gromadzonych w bazach danych, które stanowią podstawę krajowego systemu informacji o terenie. System ten jest integralną częścią infrastruktury informacji przestrzennej, zgodnie z ustawą z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (dalej: „UIIP”).

#### 1. Podstawy prawne i definicje

Art. 5 PGiK odwołuje się do art. 4 ust. 1a, który określa rodzaje baz danych, jakie mają być gromadzone i zarządzane przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Zbiory te obejmują m.in. dane dotyczące ewidencji gruntów i budynków, geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, czy też dane topograficzne.

#### 2. Krajowy system informacji o terenie

Krajowy system informacji o terenie jest częścią infrastruktury informacji przestrzennej, która została zdefiniowana w art. 3 pkt 2 UIIP. Infrastruktura ta obejmuje technologie, zasoby danych, standardy oraz procedury, które umożliwiają gromadzenie, przechowywanie, przetwarzanie i udostępnianie danych przestrzennych. Celem jest zapewnienie spójności i interoperacyjności danych przestrzennych na poziomie krajowym i międzynarodowym.

#### 3. Współpraca i optymalizacja

Art. 5 PGiK podkreśla znaczenie współpracy między organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie tworzenia i utrzymywania wspólnych elementów infrastruktury technicznej. Przepis ten wskazuje na możliwość zawierania porozumień między tymi organami, co ma na celu:

- **Minimalizację kosztów**: Wspólne działania mają na celu redukcję kosztów związanych z budową i utrzymaniem infrastruktury technicznej.
- **Optymalizację dostępności**: Zapewnienie łatwego dostępu do danych dla różnych użytkowników, w tym administracji publicznej, przedsiębiorstw i obywateli.
- **Bezpieczeństwo i jakość danych**: Współpraca ma również na celu zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa i jakości gromadzonych i udostępnianych danych.

#### 4. Znaczenie dla praktyki

W praktyce, art. 5 PGiK ma istotne znaczenie dla zarządzania danymi przestrzennymi w Polsce. Współpraca między organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej pozwala na bardziej efektywne wykorzystanie zasobów i technologii, co przekłada się na lepszą jakość usług świadczonych na rzecz społeczeństwa. Ponadto, zapewnienie interoperacyjności danych przestrzennych jest kluczowe dla realizacji wielu zadań publicznych, w tym planowania przestrzennego, zarządzania kryzysowego czy ochrony środowiska.

#### 5. Wnioski

Art. 5 PGiK stanowi fundament dla efektywnego zarządzania danymi przestrzennymi w Polsce. Przepis ten podkreśla znaczenie współpracy i optymalizacji w zakresie tworzenia i utrzymywania infrastruktury technicznej, co ma na celu zapewnienie wysokiej jakości, bezpieczeństwa i dostępności danych przestrzennych. W kontekście dynamicznie rozwijającej się technologii geoinformacyjnych, art. 5 PGiK odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu nowoczesnej i efektywnej infrastruktury informacji przestrzennej w Polsce.

To przepis derogacyjny: nie ustanawia żadnej reguły postępowania, lecz kończy obowiązywanie wcześniejszych aktów regulujących sprawy geodezyjne. Materia rozproszona dotąd w kilku dekretach została objęta jedną ustawą.

### Najważniejsze punkty
- Moc traci dekret o rozgraniczeniu nieruchomości.
- Uchylony zostaje dekret o prawie dokonywania zdjęć aerofotogrametrycznych.
- Przestaje obowiązywać dekret o ewidencji gruntów i budynków.
- Traci moc dekret o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej.
- Skutek nastąpił jednorazowo i objął wskazane akty w całości, a nie ich wybrane fragmenty.

### W praktyce
Znaczenie tego artykułu jest dziś porządkowe i historyczne: pokazuje, gdzie szukać poprzedniego stanu prawnego przy ocenie czynności dokonanych pod rządami dekretów. Aktualnych reguł rozgraniczania nieruchomości, ewidencji gruntów i budynków oraz organizacji służby geodezyjnej szuka się w ustawie zawierającej ten przepis.

Służba Geodezyjna

Służba Geodezyjna w przepisach

Prawo geodezyjne i kartograficzne9 przepisów