Składnik odżywczy

„Składnik odżywczy” to w ustawie „Bezpieczeństwo żywności i żywienia” pojęcie ustalane przez odesłanie do przepisów unijnych dotyczących przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Oznacza ono określoną kategorię substancji obecnych w żywności, które mają znaczenie dla wartości odżywczej produktu i mogą być uwzględniane przy jej opisie.

Do składników odżywczych zalicza się przede wszystkim białka, węglowodany, tłuszcze, błonnik i sód, a także witaminy oraz składniki mineralne wskazane w odpowiednim wykazie przepisów, do których odsyła definicja. Zakres pojęcia obejmuje również substancje należące do jednej z tych kategorii albo będące ich składnikami. O tym, czy dana substancja mieści się w ustawowym pojęciu, decyduje więc jej przynależność do jednej z określonych grup, a nie samo występowanie w produkcie lub potoczne przekonanie, że jest ona korzystna dla organizmu.

Definicja ma charakter odsyłający, dlatego przy jej stosowaniu trzeba uwzględniać znaczenie nadane pojęciu w przywołanym rozporządzeniu. Ustawa nie tworzy w tym zakresie całkowicie odrębnej klasyfikacji, lecz posługuje się wspólnym, ujednoliconym rozumieniem składnika odżywczego.

W praktyce pojęcie służy do ustalenia, jakie substancje mogą być brane pod uwagę przy przedstawianiu informacji o wartości odżywczej żywności oraz przy stosowaniu przepisów, które odnoszą się do właściwości odżywczych produktu. Pozwala także jednolicie określać zakres informacji przekazywanych konsumentom i ogranicza ryzyko, że ten sam produkt lub jego składnik będzie różnie kwalifikowany na potrzeby przepisów żywnościowych. Jest to zatem pojęcie techniczne i prawne, a nie ogólne określenie każdej substancji występującej w jedzeniu.