Składka ubezpieczeniowa

Składka ubezpieczeniowa to świadczenie pieniężne należne ubezpieczycielowi w zamian za objęcie ubezpieczonego ochroną i przejęcie przez ubezpieczyciela określonego ryzyka. Jest podstawowym elementem umowy ubezpieczenia. Jej zapłata może być obowiązkiem ubezpieczającego, czyli osoby zawierającej umowę, albo innego podmiotu wskazanego w przepisach lub umowie.

Wysokość składki ustala się przede wszystkim z uwzględnieniem rodzaju ubezpieczenia, zakresu ochrony, sumy ubezpieczenia, prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia objętego ochroną oraz czasu trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Składka może być płatna jednorazowo albo w ratach. Umowa lub przepisy mogą określać termin zapłaty oraz skutki opóźnienia, w tym ustanie albo ograniczenie ochrony ubezpieczeniowej.

W prawie cywilnym składka występuje przede wszystkim przy ubezpieczeniach majątkowych i osobowych. Ubezpieczenie majątkowe służy ochronie interesów dotyczących mienia lub odpowiedzialności cywilnej, natomiast ubezpieczenie osobowe dotyczy życia, zdrowia lub innych zdarzeń odnoszących się do osoby ubezpieczonej. Jeżeli odpowiedzialność ubezpieczyciela zakończy się przed upływem okresu, za który pobrano składkę, co do zasady rozlicza się ją za niewykorzystany okres, zgodnie z właściwymi przepisami i postanowieniami umowy.

Składki mogą wynikać z ubezpieczeń dobrowolnych albo obowiązkowych. Przykładem ubezpieczenia obowiązkowego jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów. Dowód opłacenia takiej składki może mieć znaczenie przy wykonywaniu obowiązków związanych z dokumentami pojazdu. Składki występują także w ubezpieczeniach społecznych, gdzie są świadczeniami publicznoprawnymi finansującymi system zabezpieczenia społecznego, oraz w regulacjach dotyczących adwokatów i innych szczególnych grup zawodowych. W prawie morskim przepisy mogą określać osobę zobowiązaną do zapłaty składki i moment jej uiszczenia. W praktyce składka wpływa na koszt ochrony, zakres praw ubezpieczonego oraz rozliczenia związane z wcześniejszym rozwiązaniem lub wygaśnięciem umowy.