Składka członkowska

Składka członkowska to świadczenie, najczęściej pieniężne i okresowe, które członek organizacji lub samorządu przekazuje na finansowanie jego działalności. Nie ma jednej, uniwersalnej definicji składki członkowskiej obowiązującej we wszystkich dziedzinach prawa. Jej charakter, wysokość, terminy płatności oraz sposób pobierania wynikają przede wszystkim z przepisów regulujących daną organizację, jej statutu, a niekiedy także z uchwał właściwych organów.

Składka może być:

• dobrowolna w tym znaczeniu, że obowiązek jej zapłaty powstaje wskutek przystąpienia do organizacji i związania się jej statutem,
• obowiązkowa dla członków organizacji, w których przepisy przewidują powinność jej uiszczania,
• stała albo ustalana w różnej wysokości, na przykład w zależności od rodzaju członkostwa, statusu osoby lub zakresu korzystania z działalności organizacji.

Występuje między innymi w stowarzyszeniach, spółkach wodnych, organizacjach łowieckich oraz samorządach zawodowych, takich jak izby lekarskie, izby lekarsko-weterynaryjne, samorząd architektów i inżynierów budownictwa, a także samorząd doradców podatkowych i psychologów. W stowarzyszeniach zasady dotyczące składek określa statut, a same składki stanowią jedno ze źródeł majątku. Podobną funkcję pełnią w innych organizacjach, finansując realizację ich zadań i celów statutowych.

Obowiązek zapłaty składki jest odrębny od innych świadczeń członka, jeżeli statut lub przepisy przewidują również świadczenia rzeczowe, osobiste albo inne formy udziału w działalności organizacji. Nieuiszczenie składki w terminie może prowadzić do powstania zaległości, naliczenia kosztów dochodzenia należności, a w niektórych organizacjach także do zastosowania konsekwencji przewidzianych w statucie lub przepisach. W przypadku wybranych samorządów zawodowych i izb ustawy przewidują możliwość przymusowego dochodzenia nieopłaconych składek. Składka członkowska nie jest co do zasady podatkiem ani opłatą publicznoprawną, lecz świadczeniem związanym z członkostwem w określonej organizacji.