Składka

Składka to określona przepisami prawa albo umową kwota pieniężna, którą osoba fizyczna, pracodawca, przedsiębiorca lub inny podmiot jest zobowiązany opłacać na oznaczony cel. Termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia. Jego treść zależy od rodzaju ubezpieczenia, podstawy obowiązku zapłaty oraz podmiotu uprawnionego do jej pobrania.

W prawie publicznym składka jest najczęściej świadczeniem związanym z ubezpieczeniem społecznym lub zdrowotnym. Przepisy określają między innymi podstawę wymiaru, wysokość, termin opłacania, sposób obliczania oraz podmiot zobowiązany do jej finansowania, pobrania i odprowadzenia. W niektórych przypadkach obowiązek rozliczenia składki spoczywa na płatniku, na przykład pracodawcy, który przekazuje ją za ubezpieczoną osobę. Składki mogą stanowić element środków publicznych i służyć finansowaniu określonych systemów zabezpieczenia społecznego.

Najważniejsze rodzaje składek to:

• składki na ubezpieczenia społeczne, w tym emerytalne i rentowe, związane z uzyskaniem ochrony ubezpieczeniowej i prawem do określonych świadczeń;
• składka na ubezpieczenie zdrowotne, ustalana i opłacana według szczególnych zasad, co do zasady w cyklu miesięcznym;
• składka ubezpieczeniowa wynikająca z umowy ubezpieczenia, należna ubezpieczycielowi w zamian za zobowiązanie do spełnienia świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie zdarzenia;
• składki związane z dobrowolnymi lub pracowniczymi programami oszczędzania i zabezpieczenia emerytalnego;
• składki na ubezpieczenia, do których dopłata może być objęta pomocą publiczną, między innymi w określonych formach działalności rolniczej.

Wysokość składki może być stała, procentowa albo zależna od podstawy wymiaru, na przykład przychodu lub wynagrodzenia. Przepisy regulują także skutki nadpłaty, przekroczenia ustawowego limitu oraz zaległości. Należności z tytułu niektórych składek mogą podlegać szczególnym zasadom dochodzenia i zaspokojenia, również w postępowaniu upadłościowym. Zwolnienie z obowiązku opłacania składki albo nieuwzględnienie określonego świadczenia w podstawie jej ustalenia musi wynikać z przepisów.