Skarga

Skarga to przewidziany prawem środek służący zakwestionowaniu działania, zaniechania, decyzji, uchwały albo innego rozstrzygnięcia, a także zgłoszeniu zarzutów dotyczących funkcjonowania organu lub instytucji. Termin ten nie ma w polskim prawie jednego, uniwersalnego znaczenia. Zakres skargi, właściwy organ, wymagania formalne, termin oraz skutki jej wniesienia zależą od rodzaju postępowania i przepisów szczególnych.

W postępowaniu administracyjnym skarga może dotyczyć między innymi nienależytego wykonywania zadań, przewlekłości, bezczynności lub nieprawidłowego działania organu. Składa się ją do organu właściwego do rozpatrzenia, który może podjąć czynności wyjaśniające i udzielić odpowiedzi. Taka skarga co do zasady nie zastępuje odwołania od decyzji i sama przez się nie wstrzymuje jej wykonania.

Skarga sądowoadministracyjna służy kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny. Może dotyczyć decyzji, postanowienia, aktu lub czynności wskazanych w przepisach. Wniesienie skargi nie zawsze wstrzymuje wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, a wstrzymanie może zależeć od odrębnego rozstrzygnięcia albo szczególnej regulacji. W niektórych sprawach skarga przysługuje także na uchwałę, na przykład organu spółki wodnej.

W postępowaniu karnym skarga może być nadzwyczajnym albo szczególnym środkiem zaskarżenia. Przykładem jest skarga do Sądu Najwyższego na określone rozstrzygnięcie wydane po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji. Jej dopuszczalność i podstawy wynikają ściśle z przepisów, a sąd może ją oddalić albo uwzględnić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Prawo do składania skarg występuje również w wykonywaniu kar i tymczasowego aresztowania, w tym jako prawo skazanych do kierowania skarg do organów międzynarodowych ochrony praw człowieka. W przepisach dotyczących ksiąg wieczystych wzmianka o skardze może ujawniać istnienie zakwestionowanego wniosku lub czynności. Skarga może więc pełnić funkcję sygnalizacyjną, kontrolną albo procesową, a jej skuteczność zależy od spełnienia wymagań przewidzianych dla danego rodzaju postępowania.