Art. 132 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje zasady doręczania pism procesowych między profesjonalnymi pełnomocnikami, tj. adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi oraz Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowania sądowego poprzez bezpośrednie doręczanie pism procesowych między stronami reprezentowanymi przez profesjonalnych pełnomocników.

#### § 1 - Bezpośrednie doręczanie pism procesowych

Zgodnie z § 1, adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi oraz Prokuratoria Generalna doręczają sobie nawzajem odpisy pism procesowych z załącznikami bezpośrednio. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu należy zamieścić oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu za pośrednictwem operatora pocztowego. Brak takiego oświadczenia skutkuje zwrotem pisma bez wzywania do usunięcia tego braku. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że strony są na bieżąco informowane o działaniach procesowych przeciwnika, co sprzyja transparentności i efektywności postępowania.

#### § 1^1 - Wyjątki od bezpośredniego doręczania

§ 1^1 wymienia wyjątki od zasady bezpośredniego doręczania pism procesowych. Dotyczy to m.in. pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz skargi na orzeczenia referendarza sądowego. Te pisma należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej. Wyjątki te wynikają z ich szczególnego charakteru i znaczenia dla postępowania.

#### § 1^2 - Doręczenia elektroniczne

§ 1^2 wprowadza możliwość doręczania pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, pod warunkiem że adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy lub Prokuratoria Generalna dokonali wyboru takiego sposobu doręczania i nie zrezygnowali z doręczenia elektronicznego. Przepis ten jest zgodny z trendem digitalizacji postępowań sądowych i ma na celu dalsze usprawnienie komunikacji między pełnomocnikami.

#### § 2 - Elektroniczne doręczanie pism procesowych

§ 2 stanowi, że adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi oraz Prokuratoria Generalna doręczają sobie nawzajem pisma procesowe z załącznikami wyłącznie w postaci elektronicznej, jeżeli złożą sądowi zgodne oświadczenia odpowiedniej treści i podadzą do wiadomości sądu dane kontaktowe, takie jak adres e-mail lub numer faksu. Oświadczenia te nie podlegają odwołaniu, a zastrzeżenia warunku lub terminu uważa się za nieistniejące. Na zgodny wniosek stron lub w uzasadnionych przypadkach sąd może zarządzić odstąpienie od elektronicznego doręczania. Przepis ten ma na celu dalsze uproszczenie i przyspieszenie procedur doręczeniowych, jednak wymaga zgody obu stron.

#### § 3 - Doręczenie w sekretariacie sądu

§ 3 przewiduje możliwość doręczenia pisma adresatowi przez wręczenie go bezpośrednio w sekretariacie sądu. Jest to dodatkowa opcja, która może być użyteczna w sytuacjach, gdy inne metody doręczenia są niewykonalne lub niepraktyczne.

### Podsumowanie

Art. 132 k.p.c. wprowadza zasady mające na celu usprawnienie procesu doręczania pism procesowych między profesjonalnymi pełnomocnikami. Przepis ten promuje bezpośrednie doręczanie pism, w tym za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, co ma na celu przyspieszenie postępowania sądowego i zwiększenie jego efektywności. Wyjątki od tych zasad oraz możliwość doręczenia w sekretariacie sądu zapewniają elastyczność i dostosowanie procedur do specyfiki poszczególnych spraw.

Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks postępowania karnego (kpk)

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis określał moment rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Co do zasady termin zaczynał biec od ogłoszenia postanowienia albo od jego doręczenia. Oznaczało to, że znaczenie miała czynność, dzięki której osoba uprawniona mogła zapoznać się z rozstrzygnięciem sądu. Dla wierzyciela, któremu postanowienia nie ogłoszono, przewidziano odrębną zasadę. W takiej sytuacji termin rozpoczynał się od dnia obwieszczenia sentencji postanowienia. Sentencja była zasadniczą, rozstrzygającą częścią postanowienia, a obwieszczenie pozwalało wierzycielowi uzyskać informację o treści rozstrzygnięcia, mimo że nie zostało mu ono ogłoszone. Jeżeli przepisy prawa upadłościowego nie wymagały obwieszczenia, termin dla takiego wierzyciela biegł od dnia wyłożenia postanowienia w sekretariacie sądu. Przepis wiązał więc początek terminu z jednym z trzech zdarzeń: ogłoszeniem lub doręczeniem postanowienia, obwieszczeniem jego sentencji albo wyłożeniem postanowienia w sekretariacie sądu. Wybór właściwego zdarzenia zależał od sposobu ogłoszenia postanowienia oraz od tego, czy obwieszczenie było wymagane.

Prawo upadłościowe

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis regulował dostęp do akt sądowych. Uczestnicy postępowania mogli je przeglądać z samego faktu uczestniczenia w sprawie. Nie musieli dodatkowo wykazywać ani uzasadniać potrzeby zapoznania się z dokumentami znajdującymi się w aktach. Z akt mogła skorzystać także każda inna osoba, ale musiała wcześniej dostatecznie usprawiedliwić potrzebę ich przejrzenia. Uzasadnienie tej potrzeby przedstawiała w sekretariacie sądu. Przepis nie wskazywał szczegółowych wymagań dotyczących takiego uzasadnienia, dlatego znaczenie miało wykazanie, że zapoznanie się z aktami było rzeczywiście potrzebne. Osoby uprawnione do przejrzenia akt mogły również sporządzać z nich odpisy i wyciągi. Mogły także otrzymywać takie dokumenty z akt. Odpis obejmował wierne powtórzenie treści dokumentu, natomiast wyciąg zawierał wybraną jego część lub najważniejsze informacje. Uprawnienie to dotyczyło zarówno uczestników postępowania, jak i osób, które uzyskały dostęp po usprawiedliwieniu potrzeby przejrzenia akt.

Sekretariat sądu

Sekretariat sądu w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis

Prawo upadłościowe2 przepisy