Schemat płatniczy

Schemat płatniczy to uporządkowany zbiór reguł, według których funkcjonują transakcje płatnicze. Pojęcie to obejmuje nie tylko sam sposób przeprowadzenia płatności, lecz także zasady dotyczące instrumentów płatniczych wykorzystywanych przy tych transakcjach. Definicja ustawowa znajduje się w ustawie „o usługach płatniczych”.

W praktyce schemat określa ramy całego procesu związanego z płatnością, w szczególności:

• zasady wykonywania transakcji płatniczych,
• reguły wydawania instrumentów płatniczych,
• zasady akceptowania tych instrumentów,
• sposób przetwarzania transakcji wykonanych przy ich użyciu.

Elementem tej definicji jest również system kart płatniczych. Oznacza to, że schematem płatniczym może być zarówno zestaw zasad organizujących określony sposób dokonywania płatności i obsługi instrumentów płatniczych, jak i system związany z kartami płatniczymi.

Istotą tego pojęcia jest więc nie pojedyncza płatność ani konkretny instrument, ale model działania, który wyznacza reguły obsługi płatności. Schemat porządkuje kolejne etapy transakcji, od udostępnienia instrumentu płatniczego, przez jego przyjęcie, aż po przetworzenie wykonanej transakcji. Dzięki temu wskazuje, jakie zasady mają zastosowanie do danego sposobu realizowania płatności.

W ustawie „o usługach płatniczych” pojęcie to służy określeniu zakresu regulacji obejmującej organizację i obsługę transakcji płatniczych. Ma również znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala opisywać wspólne reguły działania stosowane przy korzystaniu z instrumentów płatniczych, niezależnie od tego, czy dotyczą one ogólnego sposobu przeprowadzania płatności, czy systemu kart płatniczych. Schemat płatniczy stanowi zatem podstawę uporządkowania zasad, według których instrumenty są wydawane, akceptowane i wykorzystywane do realizacji oraz przetwarzania transakcji.