Sąd upadłościowy

Sąd upadłościowy to sąd właściwy do rozpoznawania spraw związanych z niewypłacalnością dłużnika oraz prowadzeniem postępowania upadłościowego. Nie jest odrębnym rodzajem sądu, lecz funkcję tę pełni właściwy sąd rejonowy, działający w ramach wydziału gospodarczego. Właściwość sądu ustala się przede wszystkim według miejsca, w którym znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, z uwzględnieniem szczególnych zasad dotyczących określonych kategorii dłużników.

Sąd upadłościowy rozpoznaje w szczególności wniosek o ogłoszenie upadłości, a także wnioski i spory powstające w toku postępowania. Wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości albo o oddaleniu wniosku, może również rozstrzygać o sposobie zabezpieczenia majątku dłużnika i o dalszym przebiegu postępowania. Do jego zadań należy także podejmowanie decyzji dotyczących masy upadłości, wierzycieli oraz zakończenia postępowania.

W postępowaniu upadłościowym kompetencje sądu są powiązane z zadaniami sędziego-komisarza i syndyka. Sędzia-komisarz kieruje bieżącym tokiem postępowania i sprawuje nadzór nad czynnościami syndyka, natomiast syndyk zarządza majątkiem wchodzącym do masy upadłości, zabezpiecza go i podejmuje czynności zmierzające do zaspokojenia wierzycieli. Niektóre rozstrzygnięcia należą bezpośrednio do sądu, inne są podejmowane przez sędziego-komisarza w granicach przyznanych mu kompetencji.

Znaczenie praktyczne sądu upadłościowego obejmuje między innymi:

• rozpoznawanie spraw o ogłoszenie upadłości i wniosków restrukturyzacyjnych w kolejności określonej przepisami,
• nadzorowanie formalnego i prawnego przebiegu postępowania,
• rozstrzyganie spraw dotyczących masy upadłości, w tym żądań wyłączenia określonego mienia,
• przekazywanie lub otrzymywanie informacji związanych z rejestrem dłużników niewypłacalnych oraz postępowaniami dotyczącymi rozwiązania podmiotów bez likwidacji.

Określenie „sąd upadłościowy” występuje przede wszystkim w Prawie upadłościowym, ale może pojawiać się także w przepisach regulujących funkcjonowanie Krajowego Rejestru Sądowego i innych podmiotów, gdy skutki niewypłacalności wpływają na ich wpisy, status lub dalsze istnienie.