Rzeczypospolita Polska

Rzeczpospolita Polska to oficjalna nazwa państwa polskiego, rozumianego jako suwerenny podmiot prawa, organizacja władzy publicznej oraz wspólnota obywateli. W przepisach prawnych termin ten oznacza państwo jako całość, a nie konkretny organ, urząd, jednostkę samorządu terytorialnego ani osobę fizyczną.

Rzeczpospolita Polska działa przez swoje organy, w szczególności organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, a także przez inne podmioty upoważnione do wykonywania zadań publicznych. Może występować w stosunkach krajowych i międzynarodowych, wykonywać władzę na swoim terytorium, zapewniać bezpieczeństwo oraz realizować obowiązki wynikające z prawa międzynarodowego. W zależności od przepisu określenie to może odnosić się do:

• państwa jako uczestnika postępowania lub stosunku prawnego,
• terytorium Polski i właściwości polskich organów,
• organów państwowych działających w imieniu państwa,
• państwa jako strony współpracy międzynarodowej.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa. W prawie konstytucyjnym określa podstawowy podmiot organizacji władzy publicznej. W prawie karnym procesowym i w przepisach dotyczących współpracy z innymi państwami wskazuje, że określone czynności są wykonywane w Polsce albo przez polskie organy, na przykład w związku z przekazaniem lub wydaniem osoby ściganej. W prawie wojskowym odnosi się do państwa, jego obronności oraz służby wojskowej. Może również pojawiać się w przepisach regulujących reprezentację państwa i wykonywanie jego praw majątkowych.

Rzeczpospolita Polska nie jest tym samym co Skarb Państwa. Skarb Państwa jest szczególną konstrukcją prawną służącą przede wszystkim występowaniu państwa w stosunkach majątkowych, natomiast Rzeczpospolita Polska oznacza państwo w szerszym, ustrojowym i publicznoprawnym znaczeniu. Użycie tego terminu w przepisie wskazuje więc zwykle na państwo polskie jako całość, jego terytorium, kompetencje albo działanie jego organów.