Ryzyko operacyjne

Ryzyko operacyjne oznacza możliwość poniesienia straty z powodu nieprawidłowego działania organizacji, jej pracowników, wykorzystywanych systemów albo wskutek zdarzeń pochodzących z zewnątrz. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Działalność ubezpieczeniowa i reasekuracyjna” i służy wyodrębnieniu ryzyka związanego ze sposobem funkcjonowania zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji.

Istotą ryzyka operacyjnego jest nie samo wystąpienie problemu, lecz możliwość powstania straty. Strata może być następstwem między innymi błędnie zaprojektowanego lub niewłaściwie stosowanego procesu wewnętrznego, pomyłki albo innego działania personelu, awarii lub nieprawidłowego działania systemu, a także zdarzenia zewnętrznego, na które organizacja nie ma pełnego wpływu. Przyczyną może być zatem zarówno błąd człowieka, jak i wada procedury, zakłócenie technologiczne lub sytuacja powstała poza organizacją.

Pojęcie obejmuje kilka podstawowych elementów:

• możliwość wystąpienia straty, a więc niepewność, że negatywny skutek rzeczywiście nastąpi;
• źródło problemu związane z procesami wewnętrznymi, personelem, systemami albo zdarzeniami zewnętrznymi;
• związek między takim źródłem a potencjalnym uszczerbkiem dla działalności.

W praktyce ryzyko operacyjne pomaga porządkować i rozpoznawać zagrożenia wynikające z codziennego funkcjonowania podmiotu ubezpieczeniowego lub reasekuracyjnego. Obejmuje ono nie tylko pojedyncze błędy, lecz także słabości organizacyjne, które mogą powtarzać się przy wykonywaniu określonych czynności. Jego znaczenie polega na wskazaniu, że źródłem straty może być sposób działania instytucji, nawet gdy nie wynika ona bezpośrednio z samego przedmiotu działalności ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej. Rozumienie tego pojęcia ma więc znaczenie przy analizie procesów, odpowiedzialności personelu, sprawności systemów oraz wpływu zdarzeń zewnętrznych na działalność.