Rynek właściwy

„Rynek właściwy” to pojęcie używane w ustawie „Ochrona konkurencji i konsumentów” do określenia rzeczywistego zakresu konkurencji między oferowanymi towarami oraz przedsiębiorcami. Nie chodzi o każdy rynek rozumiany ogólnie, lecz o konkretnie wyodrębniony zbiór towarów i obszar, na którym są one oferowane w porównywalnych warunkach.

Definicja obejmuje dwa podstawowe elementy:

• rynek produktowy, czyli towary, które nabywcy uznają za wzajemne zamienniki. Bierze się pod uwagę ich przeznaczenie, cenę i właściwości, w tym jakość. Towary mogą więc należeć do tego samego rynku, jeżeli z punktu widzenia kupujących mogą spełniać podobną funkcję i być wybierane zamiast siebie;
• rynek geograficzny, czyli obszar, na którym występują zbliżone warunki konkurencji. Przy jego ustalaniu znaczenie mają między innymi bariery dostępu do rynku, preferencje konsumentów, istotne różnice cen oraz koszty transportu.

Oznacza to, że ocena nie opiera się wyłącznie na podobieństwie samych towarów. Ważne jest również to, gdzie są one dostępne i czy na danym obszarze przedsiębiorcy rzeczywiście konkurują ze sobą w warunkach wystarczająco podobnych. Towary podobne pod względem właściwości mogą zatem należeć do różnych rynków, jeżeli dzielą je bariery dostępu, odmienne preferencje nabywców, wyraźne różnice cen lub wysokie koszty przewozu.

Ustalenie rynku właściwego służy wyznaczeniu granic analizy prowadzonej na gruncie ochrony konkurencji. Pozwala określić, jakie towary należy porównywać oraz na jakim obszarze badać zachowania przedsiębiorców i warunki rywalizacji. Ma to znaczenie praktyczne przy ocenie, czy dana firma ma istotną pozycję wobec konkurentów, czy określone działania mogą wpływać na konkurencję oraz jak silna jest presja ze strony alternatywnych towarów i dostawców. Pojęcie łączy więc perspektywę nabywców z warunkami funkcjonowania rynku.