Ruchy masowe ziemi

Ruchy masowe ziemi to określone w ustawie „Prawo ochrony środowiska” procesy, w których przemieszczają się powierzchniowe warstwy podłoża. Chodzi o trzy podstawowe rodzaje takich zmian: osuwanie, spełzywanie oraz obrywanie. Ich przedmiotem mogą być skały, zwietrzelina, czyli rozluźniony materiał powstały wskutek wietrzenia skał, a także gleba. Zjawisko nie musi obejmować całego podłoża ani występować na dużym obszarze. Istotne jest to, że dotyczy jego warstw znajdujących się przy powierzchni i polega na ich przemieszczaniu lub odrywaniu.

Definicja obejmuje zarówno ruchy powstające naturalnie, jak i takie, które są następstwem działalności człowieka. Przyczyna zjawiska nie przesądza więc o tym, czy mieści się ono w tym pojęciu. Ważny jest sam charakter procesu, jego oddziaływanie na powierzchniowe warstwy skał, zwietrzeliny lub gleby oraz wystąpienie jednej z wymienionych form ruchu.

W ustawie taka definicja wyznacza znaczenie pojęcia używanego w obszarze ochrony środowiska. Dzięki temu możliwe jest jednolite rozpoznawanie, kiedy dane przemieszczenie podłoża należy traktować jako ruch masowy ziemi, a kiedy nie mieści się ono w tej kategorii. Ma to znaczenie praktyczne przy opisywaniu stanu środowiska, rozpoznawaniu zjawisk mogących zmieniać powierzchnię terenu oraz przy ocenie potrzeby obserwacji i działań ograniczających ich skutki. Pojęcie może odnosić się zarówno do nagłych zdarzeń, takich jak obrywanie lub osuwanie, jak i do procesów powolnych, w tym stopniowego spełzywania. Samo określenie nie wskazuje jeszcze, kto ponosi odpowiedzialność za zjawisko ani jakie działania należy podjąć. Służy przede wszystkim precyzyjnemu nazwaniu i zakwalifikowaniu określonego rodzaju zmian zachodzących w powierzchniowych warstwach ziemi.