Rozwiązanie fundacji

Rozwiązanie fundacji oznacza zakończenie jej działalności prowadzące do ustania bytu prawnego fundacji. Nie jest to zwykle czynność jednorazowa, ponieważ przed wykreśleniem fundacji z właściwego rejestru może być konieczne przeprowadzenie likwidacji, obejmującej zakończenie bieżących spraw, uregulowanie zobowiązań oraz rozdysponowanie pozostałego majątku.

Rozwiązanie fundacji może nastąpić w szczególności wskutek osiągnięcia celu, dla którego została ustanowiona, albo trwałej niemożności jego realizacji. Przyczyny i sposób zakończenia działalności mogą być określone w statucie. W określonych sytuacjach o rozwiązaniu może również rozstrzygać sąd, zwłaszcza gdy działalność fundacji jest sprzeczna z prawem lub jej statutem. Skutkiem rozwiązania jest rozpoczęcie procedury likwidacyjnej, a po jej zakończeniu ustanie osobowości prawnej fundacji. Majątek pozostały po zaspokojeniu wierzycieli przeznacza się zgodnie ze statutem i właściwymi przepisami.

Szczególne znaczenie ma rozwiązanie fundacji rodzinnej. Zasady jej funkcjonowania, w tym reguły dotyczące rozwiązania i majątku pozostałego po likwidacji, powinien określać statut sporządzony w formie aktu notarialnego. Mienie uzyskane w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej może mieć znaczenie przy obliczaniu zachowku. Kodeks cywilny przewiduje uwzględnienie takiego mienia przy ustalaniu wartości substratu zachowku, a jego wartość określa się według stanu z chwili rozwiązania i cen z chwili ustalania zachowku.

Otrzymanie mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej może także wpływać na wysokość zachowku należnego uprawnionemu, jeżeli świadczenie zostało dokonane na jego rzecz albo na rzecz jego wstępnego. W określonym zakresie beneficjent może utracić prawo do świadczeń lub mienia związanego z rozwiązaniem fundacji, jeżeli jest to konieczne do uzupełnienia zachowku albo wykonania obowiązku alimentacyjnego. Terminu tego nie należy utożsamiać z pojedynczą wypłatą dla beneficjenta, ponieważ dotyczy on zakończenia istnienia całej fundacji i rozdysponowania jej pozostałego majątku.