Różnorodność biologiczna

Różnorodność biologiczna to szeroko rozumiane zróżnicowanie świata żywego oraz środowisk, w których ten świat występuje. Ustawowa definicja zawarta w ustawie „Ochrona przyrody.” obejmuje nie tylko liczbę gatunków, lecz także różnice między organizmami należącymi do tego samego gatunku, różnice pomiędzy poszczególnymi gatunkami oraz zróżnicowanie ekosystemów.

Pojęcie to ma więc trzy podstawowe elementy:

• zróżnicowanie organizmów w obrębie jednego gatunku,
• zróżnicowanie między różnymi gatunkami,
• zróżnicowanie ekosystemów, czyli odmienność układów, w których organizmy żyją i wzajemnie na siebie oddziałują.

Takie ujęcie pokazuje, że różnorodność biologiczna nie ogranicza się do ochrony pojedynczych, rzadkich lub zagrożonych gatunków. Obejmuje również zachowanie zróżnicowania występującego w ramach gatunków oraz ochronę wielu typów ekosystemów. Dzięki temu odnosi się zarówno do żywych organizmów, jak i do całych przyrodniczych układów, w których funkcjonują.

W ustawie „Ochrona przyrody.” definicja wyznacza zakres jednego z podstawowych przedmiotów ochrony. Służy rozumieniu, co powinno być zachowywane i uwzględniane przy działaniach dotyczących przyrody. W praktyce ma znaczenie przy ocenie, czy określone działanie może oddziaływać nie tylko na konkretny gatunek, lecz także na zróżnicowanie organizmów oraz na cały ekosystem. Pozwala również ujmować ochronę przyrody w sposób całościowy, a nie wyłącznie jako ochronę pojedynczych elementów środowiska.

Hasło ma znaczenie także w innych przepisach. W prawie ochrony środowiska jest powiązane z ochroną zwierząt i roślin, zachowaniem ekosystemów oraz równowagi przyrodniczej. W prawie wodnym pojawia się w kontekście monitorowania stanu wód morskich i ochrony wód powierzchniowych, natomiast w regulacjach dotyczących ochrony powierzchni ziemi oraz gospodarki łowieckiej wiąże się z zachowaniem przyrodniczych funkcji środowiska i właściwym zarządzaniem jego żywymi zasobami.