Nadpłata to nie tylko pieniądze wpłacone „za dużo”. Przepis obejmuje także kwoty zapłacone bez podstawy oraz sytuacje, w których wpłaty dokonał ktoś inny niż podatnik. Od zakwalifikowania kwoty jako nadpłaty zależy tryb jej odzyskania.

### Najważniejsze punkty

- Nadpłatą jest podatek nadpłacony albo zapłacony nienależnie.
- Nadpłatą jest też podatek pobrany przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
- Nadpłata powstaje również po stronie płatnika, inkasenta, osoby trzeciej i spadkobiercy, gdy decyzja określiła zobowiązanie nienależnie lub zawyżyła je.
- Na równi z nadpłatą traktuje się część wpłaty zaliczoną na odsetki za zwłokę, jeżeli sama wpłata dotyczyła zaległości podatkowej.
- Tak samo traktuje się nienależnie zapłacone odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek oraz opłatę prolongacyjną.
- Odrębną grupę stanowią kwoty przysługujące podatnikowi z tytułu rozliczeń w podatkach dochodowych, wykazane w zeznaniu albo wynikające z decyzji.

### W praktyce

Kwalifikacja przesądza o dalszej drodze: to, co jest nadpłatą, podlega zaliczeniu na zaległości lub zwrotowi, a nie zwykłemu roszczeniu o zapłatę.

Ordynacja podatkowa

Art. 86a Ordynacji Podatkowej wprowadza definicje kluczowych terminów związanych z raportowaniem schematów podatkowych (MDR - Mandatory Disclosure Rules). Przepis ten jest istotny dla zrozumienia obowiązków podatników, promotorów oraz wspomagających w kontekście raportowania schematów podatkowych.

#### 1. **Inna szczególna cecha rozpoznawcza**
Definicja ta odnosi się do właściwości uzgodnienia, które spełnia co najmniej jeden z określonych warunków, takich jak istotny wpływ na odroczony podatek dochodowy, zobowiązania płatnika podatku dochodowego do pobrania podatku powyżej 5 000 000 zł, czy różnica w podatku dochodowym przekraczająca 5 000 000 zł. Warunki te mają na celu identyfikację uzgodnień, które mogą mieć znaczący wpływ na zobowiązania podatkowe.

#### 2. **Instytucja finansowa**
Definicja instytucji finansowej odnosi się do przepisów ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz umowy FATCA. Jest to istotne w kontekście obowiązków raportowania informacji o rachunkach finansowych.

#### 3. **Korzystający**
Korzystającym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której uzgodnienie jest udostępniane lub wdrażane. Definicja ta jest kluczowa dla określenia podmiotu, który może być zobowiązany do raportowania schematu podatkowego.

#### 4. **Korzyść podatkowa**
Korzyść podatkowa obejmuje m.in. podwyższenie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, odsunięcie w czasie obowiązku sporządzania informacji podatkowych, czy inne korzyści wynikające z uzgodnienia. Definicja ta jest szeroka i obejmuje różne formy korzyści podatkowych, które mogą wynikać z uzgodnień.

#### 5. **Ogólna cecha rozpoznawcza**
Ogólna cecha rozpoznawcza odnosi się do właściwości uzgodnienia, które spełnia co najmniej jeden z określonych warunków, takich jak zobowiązanie do zachowania poufności, uzależnienie wynagrodzenia promotora od korzyści podatkowej, czy ujednolicona dokumentacja. Warunki te mają na celu identyfikację uzgodnień, które mogą być stosowane w celu uzyskania korzyści podatkowych.

#### 6. **Podmiot powiązany**
Podmiot powiązany to podmiot, który uczestniczy w zarządzaniu, kontroli lub posiada udział w kapitale innego podmiotu. Definicja ta jest istotna dla identyfikacji podmiotów, które mogą być zaangażowane w uzgodnienia podatkowe.

#### 7. **Promotor**
Promotor to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która opracowuje, oferuje, udostępnia lub wdraża uzgodnienie. Definicja ta obejmuje szeroki zakres podmiotów, w tym doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych, pracowników banków i innych instytucji finansowych.

#### 8. **Schemat podatkowy**
Schemat podatkowy to uzgodnienie, które spełnia kryterium głównej korzyści oraz posiada ogólną lub szczególną cechę rozpoznawczą. Definicja ta jest kluczowa dla identyfikacji uzgodnień, które podlegają obowiązkowi raportowania.

#### 9. **Schemat podatkowy transgraniczny**
Schemat podatkowy transgraniczny to uzgodnienie, które spełnia kryterium transgraniczne oraz kryterium głównej korzyści lub posiada szczególną cechę rozpoznawczą. Definicja ta jest istotna w kontekście uzgodnień, które mają wpływ na więcej niż jedno państwo.

#### 10. **Kryterium głównej korzyści**
Kryterium głównej korzyści uważa się za spełnione, jeżeli korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści uzgodnienia. Definicja ta jest kluczowa dla identyfikacji uzgodnień, które mają na celu uzyskanie korzyści podatkowych.

#### 11. **Kryterium transgraniczne**
Kryterium transgraniczne uważa się za spełnione, jeżeli uzgodnienie dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego UE lub państwa członkowskiego UE i państwa trzeciego. Definicja ta jest istotna dla identyfikacji uzgodnień, które mają wpływ na więcej niż jedno państwo.

#### 12. **Kryterium kwalifikowanego korzystającego**
Kryterium kwalifikowanego korzystającego uważa się za spełnione, jeżeli przychody, koszty lub wartość aktywów korzystającego przekroczyły określone progi. Definicja ta jest kluczowa dla identyfikacji podmiotów, które mogą być zobowiązane do raportowania schematów podatkowych.

#### 13. **Obowiązek przekazania informacji o schemacie podatkowym**
Obowiązek przekazania informacji o schemacie podatkowym nie powstaje w określonych przypadkach, takich jak schematy dotyczące wyłącznie korzystającego, który nie spełnia kryterium kwalifikowanego korzystającego, lub korzystającego będącego stroną umowy o współdziałanie. Definicja ta określa wyjątki od obowiązku raportowania.

#### 14. **Przeliczenie kwot wyrażonych w euro**
Kwoty wyrażone w euro przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym nastąpiło zdarzenie skutkujące obowiązkiem przekazania informacji o schemacie podatkowym. Definicja ta jest istotna dla ustalenia wartości progów w złotych.

#### 15. **Ogłoszenie listy krajów i terytoriów**
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza listę krajów i terytoriów wskazanych w unijnym wykazie jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych. Definicja ta jest istotna dla identyfikacji krajów i terytoriów, które mogą być zaangażowane w uzgodnienia podatkowe.

### Podsumowanie
Art. 86a Ordynacji Podatkowej wprowadza szczegółowe definicje kluczowych terminów związanych z raportowaniem schematów podatkowych. Przepis ten jest istotny dla zrozumienia obowiązków podatników, promotorów oraz wspomagających w kontekście raportowania schematów podatkowych. Definicje te mają na celu identyfikację uzgodnień, które mogą mieć znaczący wpływ na zobowiązania podatkowe oraz określenie podmiotów zobowiązanych do raportowania.

Art. 95 Ordynacji podatkowej reguluje kwestie odpowiedzialności nabywców przedsiębiorstw oraz spółek, o których mowa w art. 94, w kontekście odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz oprocentowania przypadających do zwrotu zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług (VAT).

#### Zakres odpowiedzialności

1. **Ograniczenie odpowiedzialności**:
   - Odpowiedzialność nabywców przedsiębiorstw oraz spółek jest ograniczona do odsetek (oprocentowania) naliczonych do dnia wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Oznacza to, że nabywcy nie ponoszą odpowiedzialności za odsetki naliczone po tym dniu.
   - Ograniczenie to ma na celu ochronę nabywców przed nieprzewidywalnymi zobowiązaniami podatkowymi, które mogłyby powstać po przejęciu przedsiębiorstwa.

2. **Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych**:
   - Przepis ten odnosi się do odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Nabywcy przedsiębiorstw oraz spółki są odpowiedzialni za te odsetki, ale tylko do dnia wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru.

3. **Oprocentowanie zwrotu zaliczek naliczonego VAT**:
   - Przepis obejmuje również oprocentowanie przypadających do zwrotu zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług. Nabywcy przedsiębiorstw oraz spółki ponoszą odpowiedzialność za te zobowiązania, ale znowu tylko do dnia wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru.

#### Odpowiedzialność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego

- **Analogiczne stosowanie przepisów**:
  - § 1 art. 95 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw) z tytułu oprocentowania nadpłat oraz oprocentowania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług.
  - Oznacza to, że Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność za oprocentowanie nadpłat oraz zwrot różnicy VAT w sposób analogiczny do odpowiedzialności nabywców przedsiębiorstw.

#### Wnioski

Art. 95 Ordynacji podatkowej wprowadza istotne ograniczenia odpowiedzialności nabywców przedsiębiorstw oraz spółek za zobowiązania podatkowe zlikwidowanych przedsiębiorstw. Przepis ten ma na celu ochronę nabywców przed nieprzewidywalnymi zobowiązaniami podatkowymi, które mogłyby powstać po przejęciu przedsiębiorstwa. Jednocześnie, odpowiedzialność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego za oprocentowanie nadpłat oraz zwrot różnicy VAT jest analogiczna do odpowiedzialności nabywców przedsiębiorstw, co zapewnia spójność i jednolitość w stosowaniu przepisów podatkowych.

Różnica podatku

Różnica podatku w przepisach

Ordynacja podatkowa3 przepisy