Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe procedury i mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej jednostek samorządu terytorialnego (JST) w sytuacjach kryzysowych. Przepis ten jest kluczowy dla zachowania równowagi budżetowej i realizacji zadań publicznych przez JST, nawet w obliczu trudności finansowych.

#### 1. Wezwanie do opracowania programu postępowania naprawczego

W przypadku braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu JST zgodnie z zasadami określonymi w art. 242-244, oraz zagrożenia realizacji zadań publicznych, kolegium regionalnej izby obrachunkowej (RIO) wzywa JST do opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego. JST ma na to 45 dni od dnia otrzymania wezwania.

#### 2. Treść programu postępowania naprawczego

Program postępowania naprawczego musi zawierać:
- Analizę stanu finansów JST, w tym określenie przyczyn zagrożenia realizacji zadań publicznych.
- Plan przedsięwzięć naprawczych wraz z harmonogramem ich wprowadzania, zmierzających do usunięcia zagrożenia oraz zachowania relacji określonej w art. 242-244.
- Przewidywane efekty finansowe poszczególnych przedsięwzięć naprawczych, wraz z określeniem sposobu ich obliczania.

#### 3. Uchwalenie budżetu i wieloletniej prognozy finansowej

Organ stanowiący JST może uchwalić wieloletnią prognozę finansową oraz budżet jednostki, które nie zachowują relacji określonej w art. 242-244, pod warunkiem, że program postępowania naprawczego uzyskał pozytywną opinię RIO. Niezachowanie relacji może dotyczyć jedynie spłat zobowiązań istniejących na dzień uchwalenia programu oraz spłat pożyczki otrzymanej z budżetu państwa.

#### 4. Ograniczenia w okresie realizacji programu naprawczego

W okresie realizacji programu naprawczego JST nie może:
- Podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych.
- Udzielać pomocy finansowej innym JST.
- Udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek.
- Ponosić wydatków na promocję jednostki.
- Ponosić wydatków z funduszu sołeckiego, chyba że są one konieczne do zakończenia realizacji zadania rozpoczętego przed dniem przyjęcia programu.
- Realizować zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych.

#### 5. Ograniczenia dotyczące diet radnych i wynagrodzeń zarządu

Od miesiąca następującego po przyjęciu programu naprawczego, do dnia zakończenia postępowania naprawczego, wysokość diet radnych i wydatków na wynagrodzenie zarządu JST nie może przekroczyć odpowiednich kwot z roku poprzedzającego rok, w którym została podjęta uchwała w sprawie programu.

#### 6. Działania w przypadku nieopracowania programu

Jeżeli JST nie opracuje programu postępowania naprawczego lub nie uzyska on pozytywnej opinii RIO, budżet jednostki ustala RIO. Budżet ten może być ustalony bez zachowania relacji określonej w art. 242-244. Zmiana tak ustalonego budżetu nie może powodować zwiększenia stopnia niezachowania relacji wynikającego z tego budżetu.

#### 7. Możliwość ustanowienia zarządu komisarycznego

W przypadku nieopracowania programu postępowania naprawczego lub braku pozytywnej opinii RIO, możliwe jest zawieszenie organów JST i ustanowienie zarządu komisarycznego. W takim przypadku program naprawczy jest opracowywany i przedstawiany do zaopiniowania RIO przez komisarza rządowego.

### Podsumowanie

Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej JST w sytuacjach kryzysowych. Procedury te mają na celu nie tylko naprawę sytuacji finansowej, ale również zabezpieczenie realizacji zadań publicznych przez JST. Przepis ten jest istotnym narzędziem w zarządzaniu finansami publicznymi na poziomie lokalnym, zapewniającym odpowiedzialność i przejrzystość w gospodarowaniu środkami publicznymi.

Rok poprzedzający

Rok poprzedzający w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy

o gospodarce nieruchomościami1 przepis