Przepis określa, jakie informacje i dowody należy przedstawić przy ubieganiu się o przyznanie Karty Polaka albo o przedłużenie jej ważności. Wniosek powinien zawierać dane osobowe wnioskodawcy, w tym imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, płeć, adres zamieszkania za granicą, obywatelstwo albo status bezpaństwowca oraz narodowość. Można w nim także wskazać obywatelstwo i narodowość rodziców, dziadków lub pradziadków.

Wnioskodawca musi udokumentować spełnianie warunków określonych w art. 2 ust. 1 i 2. Przepis wymienia przykładowe dokumenty i inne dowody, między innymi polskie lub zagraniczne dokumenty tożsamości, akty stanu cywilnego, świadectwa szkolne, dokumenty dotyczące służby wojskowej, deportacji lub rehabilitacji, a także zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej. Dowodem może być również prawomocna decyzja o stwierdzeniu polskiego pochodzenia albo Karta Polaka rodzica lub jednego z dziadków. Wykaz organizacji uprawnionych do wydawania zaświadczeń ogłasza minister właściwy do spraw zagranicznych.

Dla osób wskazanych w art. 2 ust. 3 decyzja jest wydawana na podstawie decyzji o stwierdzeniu polskiego pochodzenia. Od wymogu przedstawienia dokumentów wymienionych w ust. 3 można odstąpić wobec osoby szczególnie zasłużonej dla Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli decyzję podejmie konsul albo, w przypadku określonym w art. 12 ust. 4, wojewoda.

Osoba ubiegająca się o przyznanie Karty Polaka musi także wykazać znajomość języka polskiego. Służą temu określone poświadczenie, świadectwo ukończenia szkoły lub studiów w Rzeczypospolitej Polskiej albo świadectwo szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim. Jeżeli nie przedstawiono takiego potwierdzenia, znajomość języka ocenia podczas rozmowy konsul lub, w przypadku z art. 12 ust. 4, wojewoda.

o Karcie Polaka

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2007/1280/text/U/D20071280Lj.pdf

Przepis określa sytuacje, w których konsul, a w przypadku wskazanym w art. 12 ust. 4 wojewoda, wydaje decyzję o odmowie przyznania Karty Polaka. Odmowa następuje, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w art. 2, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 6. Podstawą decyzji może być również nierzetelność w postępowaniu, w szczególności podanie nieprawdziwych danych osobowych, przedstawienie fałszywych informacji, złożenie nieprawdziwego oświadczenia lub zatajenie prawdy. Przepis obejmuje także podrobienie albo przerobienie dokumentu w celu użycia go jako autentycznego oraz posłużenie się takim dokumentem.

Kolejne przesłanki dotyczą sytuacji związanych z repatriacją wnioskodawcy lub jego wstępnych na podstawie określonych umów repatriacyjnych. Odmowa jest także wydawana, gdy wnioskodawca nabył obywatelstwo polskie albo uzyskał zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Znaczenie mają ponadto względy obronności, bezpieczeństwa lub ochrony porządku publicznego Rzeczypospolitej Polskiej.

Szczególnie poważną podstawą odmowy jest działanie na szkodę Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza jej niepodległości i suwerenności, a także udział w łamaniu praw człowieka. Praktycznie przepis wyznacza zamknięty katalog okoliczności, w których organ nie przyznaje Karty Polaka, lecz wydaje decyzję odmowną.

Przepis określa podstawowe przesłanki przyznania Karty Polaka oraz wskazuje, jakie osoby mogą się o nią ubiegać. Co do zasady Karta Polaka może być przyznana osobie, która deklaruje przynależność do Narodu Polskiego i spełni łącznie wszystkie warunki wymienione w ust. 1.

Wnioskodawca powinien wykazać związek z polskością przez co najmniej podstawową znajomość języka polskiego, uznawanego za język ojczysty, a także znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów. Musi również złożyć pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego w obecności konsula, a w określonym przypadku także wojewody lub wyznaczonego przez niego pracownika. Związek z polskością może zostać wykazany przez polską narodowość wnioskodawcy, jego rodzica, dziadka lub dwojga pradziadków. Alternatywnie podstawą może być zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej potwierdzające co najmniej trzyletnie aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej albo polskiej mniejszości narodowej. Wymagane jest także oświadczenie dotyczące braku repatriacji wnioskodawcy lub jego wstępnych na podstawie wskazanych umów repatriacyjnych.

Ust. 2 przewiduje, że Karta Polaka może dotyczyć osoby, która nie ma obywatelstwa polskiego, nie posiada zezwolenia na pobyt stały w Polsce albo ma status bezpaństwowca. Są to przesłanki odnoszące się do statusu osoby ubiegającej się o Kartę.

Odrębnie ust. 3 obejmuje osoby, których polskie pochodzenie zostało stwierdzone na podstawie przepisów o repatriacji. W ich przypadku konieczne jest wykazanie co najmniej podstawowej znajomości języka polskiego, a odpowiednie zastosowanie mają także przepisy art. 13 ust. 7 i 8. Ust. 4 został uchylony.

Przepis określa katalog uprawnień przysługujących posiadaczowi Karty Polaka oraz niektóre zasady korzystania z nich. Obejmują one sferę pracy, działalności gospodarczej, edukacji, ochrony zdrowia, transportu, kultury i pomocy konsularnej.

Posiadacz Karty Polaka może wykonywać pracę na zasadach określonych w przepisach dotyczących powierzania pracy cudzoziemcom. Może również podejmować i wykonywać działalność gospodarczą **na takich samych zasadach jak obywatele polscy**, z zachowaniem reguł wskazanych w przepisach dotyczących przedsiębiorców i udziału osób zagranicznych w obrocie gospodarczym. W zakresie edukacji uprawnienie obejmuje kształcenie w szkole doktorskiej, studia, inne formy kształcenia oraz udział w działalności naukowej. Odrębnie wskazano możliwość korzystania z form kształcenia przewidzianych w przepisach oświatowych.

W stanach nagłych posiadacz Karty Polaka może korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie określonym w przepisach o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych. Jeżeli umowa międzynarodowa przewiduje zasady korzystniejsze, mają one zastosowanie. Uprawnienie zdrowotne nie dotyczy osób, które są uprawnione do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Przepis przyznaje także **ulgę 37%** na określone przejazdy kolejowe, bezpłatny wstęp do muzeów państwowych oraz pomoc konsula w sytuacji zagrożenia życia lub bezpieczeństwa, w granicach jego kompetencji i z poszanowaniem prawa międzynarodowego oraz zwyczajów. Posiadacz Karty Polaka, a także osoba, której stwierdzono pochodzenie polskie zgodnie z ustawą o repatriacji, ma pierwszeństwo przy ubieganiu się o określoną pomoc finansową ze środków publicznych przeznaczonych na wspieranie Polaków za granicą. Podjęcie kształcenia nie wyłącza prawa do ubiegania się o stypendia i inną pomoc przewidzianą dla cudzoziemców.

w sprawie podziału rezerwy celowej budżetu państwa "Pomoc dla repatriantów"

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1868/text/O/D20251868.pdf

Repatrianci

Repatrianci w przepisach

o Karcie Polaka4 przepisy

w sprawie podziału rezerwy celowej budżetu państwa "Pomoc dla repatriantów"12 przepisów