Przejdź do treści

Hasło słownika

Rekompensata

Występuje w 9 aktach prawnych, w sumie 16 razy.

  • 9akty prawne
  • 16przepisy

Rekompensata - definicja

W polskim prawie rekompensata oznacza świadczenie mające wyrównać uszczerbek, stratę albo szczególne niedogodności poniesione przez określoną osobę lub grupę osób. Termin ten nie ma jednej, ogólnej definicji ustawowej. Jego znaczenie wynika z konkretnego przepisu, który określa przyczynę przyznania świadczenia, osoby uprawnione, sposób ustalenia jego wysokości oraz formę realizacji.

Rekompensata może mieć postać pieniężną, ale niekiedy polega także na przyznaniu innego prawa lub uprawnienia. Jej wysokość może odpowiadać rzeczywistej wartości utraconego świadczenia, być ustalana według ustawowego wzoru albo zależeć od wartości określonego składnika majątkowego. Z tego względu rekompensata nie zawsze jest tożsama z odszkodowaniem, chociaż oba świadczenia pełnią funkcję wyrównawczą.

Termin występuje między innymi w:

  • prawie nieruchomości, w związku z utratą nieruchomości, wywłaszczeniem albo pozostawieniem mienia poza obecnymi granicami państwa;
  • przepisach dotyczących byłych właścicieli strategicznych zasobów naturalnych i ich spadkobierców;
  • regulacjach dotyczących utraconych podwyżek wynagrodzeń, dodatków emerytalnych i rentowych oraz świadczeń związanych z odstąpieniem od waloryzacji dodatku kombatanckiego;
  • przepisach przewidujących ochronę osób wykonujących nieodpłatną pracę na cele społeczne, w tym rekompensatę za wypadki przy takiej pracy;
  • gospodarce finansowej państwa, gdzie rekompensata może być elementem rozliczeń lub wyrównania należności określonych w przepisach.

Uprawnienie do rekompensaty może być uzależnione od złożenia wniosku, przedstawienia dokumentów, potwierdzenia prawa przez właściwy organ albo przeprowadzenia postępowania sądowego. Ustawa może również ograniczać możliwość przeniesienia prawa do rekompensaty na inną osobę, określać zasady dziedziczenia lub przewidywać termin dochodzenia roszczenia. W praktyce istotne jest zatem ustalenie podstawy prawnej konkretnej rekompensaty, ponieważ podobna nazwa może oznaczać różne świadczenia i odmienne zasady ich przyznawania.

Opracowanie redakcyjne Kancelarium. Ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Rekompensata w przepisach

Wszystkie hasła na literę R