Art. 576^1 Kodeksu spółek handlowych (KSH) wprowadza mechanizm ochrony praw wspólników mniejszościowych w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Przepis ten określa warunki, na jakich wspólnik może żądać odkupu jego udziałów lub akcji przez spółkę przekształcaną, oraz procedurę realizacji tego prawa.

#### 1. Prawo do żądania odkupu

Wspólnik, który głosował przeciwko uchwale o przekształceniu spółki kapitałowej w spółkę osobową i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, ma prawo żądać odkupu jego udziałów lub akcji. Prawo to przysługuje również wspólnikowi, który został bezzasadnie niedopuszczony do udziału w zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu, na którym podjęto uchwałę o przekształceniu. Wyjątek stanowi akcjonariusz akcji niemej, który nie musi głosować przeciwko uchwale, aby skorzystać z tego prawa.

#### 2. Procedura żądania odkupu

Wspólnik musi złożyć pisemne żądanie odkupu w terminie tygodnia od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu. Akcjonariusz dodatkowo musi dołączyć świadectwo rejestrowe albo imienne świadectwo depozytowe, zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi. Termin ważności świadectwa nie może upływać przed dniem dokonania odkupu.

#### 3. Cena odkupu

Cena odkupu odpowiada wartości godziwej udziałów lub akcji w spółce przekształcanej. Wspólnik, który nie zgadza się na proponowaną cenę, może wnieść powództwo o ustalenie wartości godziwej jego udziałów lub akcji w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu. Wniesienie powództwa nie wstrzymuje jednak odkupu ani rejestracji przekształcenia.

#### 4. Realizacja odkupu

Spółka przekształcana ma obowiązek dokonać odkupu udziałów lub akcji na rachunek własny lub rachunek wspólników pozostających w spółce w terminie trzech tygodni od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu. Skuteczność odkupu zależy od zapłaty ceny odkupu wspólnikom żądającym odkupu lub złożenia kwoty równej tej cenie do depozytu sądowego.

#### 5. Ograniczenia w nabywaniu udziałów lub akcji

Spółka kapitałowa przekształcana może nabyć na rachunek własny udziały lub akcje, których łączna wartość nominalna nie przekracza 10% kapitału zakładowego, albo łączna liczba nie przekracza 10% ogólnej liczby akcji w prostej spółce akcyjnej.

#### 6. Skutki nieodkupienia wszystkich udziałów lub akcji

Jeżeli wszystkie udziały lub akcje wspólników żądających odkupu nie zostaną odkupione, przekształcenie nie dochodzi do skutku. Jest to istotny mechanizm ochronny, który zapewnia, że przekształcenie nie będzie mogło zostać zrealizowane bez zaspokojenia roszczeń wspólników mniejszościowych.

### Wnioski

Art. 576^1 KSH stanowi istotne zabezpieczenie praw wspólników mniejszościowych w procesie przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Przepis ten wprowadza jasne zasady dotyczące możliwości żądania odkupu udziałów lub akcji, procedury realizacji tego prawa oraz mechanizmy ochronne w przypadku sporu co do wartości godziwej udziałów lub akcji. Dzięki temu wspólnicy mniejszościowi mają realne narzędzie do ochrony swoich interesów w procesie przekształcenia spółki.

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Art. 580^11 Kodeksu spółek handlowych (KSH) wprowadza mechanizmy ochrony wspólników w kontekście przekształcenia transgranicznego spółki. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia praw wspólników, którzy mogą nie zgadzać się z decyzją o przekształceniu spółki i chcą wycofać swoje udziały lub akcje.

### Prawo odkupu udziałów lub akcji

1. **Prawo żądania odkupu**: Wspólnik, który głosował przeciwko uchwale o przekształceniu transgranicznym i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, ma prawo żądać odkupu jego udziałów lub akcji. Prawo to przysługuje również wspólnikowi, który został bezzasadnie niedopuszczony do udziału w zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu, na którym podjęto uchwałę o przekształceniu. Wymóg głosowania nie dotyczy akcjonariusza akcji niemej.

2. **Cena odkupu**: Cena odkupu powinna odpowiadać wartości godziwej udziałów lub akcji spółki przekształcanej. Wartość godziwa powinna być ustalana na podstawie obiektywnych kryteriów, co ma na celu zapewnienie sprawiedliwego wynagrodzenia dla wspólników wycofujących się ze spółki.

3. **Termin na złożenie żądania odkupu**: Wspólnik musi złożyć żądanie odkupu w terminie dziesięciu dni od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu transgranicznym. Żądanie to może być przesłane na adres do doręczeń elektronicznych, co ułatwia proces komunikacji.

4. **Realizacja odkupu**: Spółka ma obowiązek dokonać odkupu udziałów lub akcji na rachunek własny lub rachunek wspólników pozostających w spółce nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia przekształcenia transgranicznego. Skuteczność odkupu zależy od zapłaty ceny odkupu wspólnikom żądającym odkupu lub złożenia kwoty równej tej cenie do depozytu sądowego.

### Spory dotyczące ceny odkupu

5. **Powództwo o dodatkowe wynagrodzenie**: Wspólnik, który nie zgadza się z ustaloną ceną odkupu, może wnieść powództwo o dodatkowe wynagrodzenie pieniężne w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu transgranicznym. Wniesienie powództwa nie wstrzymuje odkupu ani rejestracji przekształcenia transgranicznego.

6. **Skutki prawomocnego orzeczenia**: Prawomocne orzeczenie o przyznaniu wspólnikowi dodatkowego wynagrodzenia pieniężnego ma moc obowiązującą w stosunku do spółki oraz wszystkich wspólników, którzy złożyli żądanie odkupu zgodnie z § 4.

### Jurysdykcja sądowa

7. **Jurysdykcja sądowa**: Sprawy związane z ochroną wspólników w związku z przekształceniem transgranicznym podlegają prawu i wyłącznej jurysdykcji sądu właściwego według siedziby spółki przekształcanej. Zapewnia to jednolitość orzecznictwa i stabilność prawną w tego typu sprawach.

### Podsumowanie

Art. 580^11 KSH stanowi ważny instrument ochrony praw wspólników w procesie przekształcenia transgranicznego spółki. Przepis ten zapewnia wspólnikom możliwość wycofania się ze spółki na warunkach odpowiadających wartości godziwej ich udziałów lub akcji, a także daje możliwość dochodzenia dodatkowego wynagrodzenia w przypadku sporu co do ceny odkupu. Wyłączna jurysdykcja sądu właściwego według siedziby spółki przekształcanej dodatkowo wzmacnia ochronę prawną wspólników.

Rejestracja przekształcenia

Rejestracja przekształcenia w przepisach

Kodeks spółek handlowych (ksh)4 przepisy