Rejestr sądowy

Rejestr sądowy to urzędowy zbiór danych prowadzony przez sąd albo pod jego nadzorem, w którym ujawnia się informacje określone w przepisach prawa. Termin ten nie oznacza jednego, powszechnego rejestru, lecz odnosi się do różnych rejestrów związanych z działalnością sądów i postępowaniem rejestrowym.

Najbardziej znanym przykładem jest Krajowy Rejestr Sądowy, obejmujący między innymi dane podmiotów podlegających wpisowi, takie jak spółki, stowarzyszenia, fundacje i inne osoby prawne. W rejestrze ujawnia się w szczególności powstanie podmiotu, jego siedzibę, sposób reprezentacji, osoby uprawnione do działania oraz niektóre informacje o zmianach, likwidacji lub zakończeniu działalności. Wpis może mieć charakter konstytutywny, gdy dopiero dokonanie wpisu powoduje powstanie określonego skutku prawnego, albo deklaratoryjny, gdy potwierdza stan prawny już istniejący.

Do rejestrów sądowych zalicza się także księgi wieczyste, w których ujawnia się stan prawny nieruchomości, oraz inne rejestry prowadzone przez sądy na podstawie odrębnych przepisów. Każdy z nich ma własny zakres danych, zasady dokonywania wpisów i skutki prawne.

Rejestr sądowy pełni przede wszystkim funkcję ewidencyjną, informacyjną i gwarancyjną. Umożliwia ustalenie istotnych danych dotyczących podmiotu, nieruchomości albo innego prawa oraz zwiększa bezpieczeństwo obrotu prawnego. Dane ujawnione w rejestrze mogą korzystać z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, a w określonych przypadkach wywołują skutki wobec osób trzecich. Postępowanie w sprawach wpisów może prowadzić sąd rejonowy lub referendarz sądowy. Od niektórych rozstrzygnięć przysługuje skarga, przy czym skuteczność dokonanego wpisu może trwać do czasu rozpoznania tego środka. Ewidencjonowanie zmian w rejestrze następuje na podstawie wniosku, dokumentów lub czynności przewidzianych w przepisach.