Art. 19 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (PGiK) określa kompetencje ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w zakresie wydawania rozporządzeń dotyczących różnych aspektów geodezji i kartografii. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia jednolitości i spójności działań w obszarze geodezji i kartografii, a także dla harmonizacji tych działań z innymi dziedzinami administracji publicznej i obronności.

#### 1. Ochrona znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych

Minister określa sposób i tryb ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych oraz rodzaje znaków niepodlegających ochronie. Uwzględnia przy tym zadania, obowiązki i prawa podmiotów biorących udział w czynnościach związanych z ochroną tych znaków. Jest to istotne dla zapewnienia integralności danych geodezyjnych, które są fundamentem dla wielu działań administracyjnych i inwestycyjnych.

#### 2. Prace geodezyjne i kartograficzne dla obronności i bezpieczeństwa państwa

W porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, minister określa rodzaje prac geodezyjnych i kartograficznych mających znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa oraz sposób współdziałania Głównego Geodety Kraju z Ministrem Obrony Narodowej. Jest to kluczowe dla zapewnienia, że prace geodezyjne i kartograficzne wspierają cele obronne i bezpieczeństwa narodowego.

#### 3. Organizacja i standardy techniczne osnów geodezyjnych

Minister określa organizację, tryb i standardy techniczne zakładania i utrzymywania podstawowych i szczegółowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie referencyjnego znaczenia tych osnów dla infrastruktury informacji przestrzennej oraz harmonizację zbiorów danych tych baz z innymi zbiorami danych.

#### 4. Baza danych obiektów topograficznych i mapa zasadnicza

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych obiektów topograficznych oraz organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia tej bazy, jej aktualizacji i udostępniania, a także tworzenia mapy zasadniczej. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tej bazy z innymi zbiorami danych.

#### 5. Państwowy rejestr nazw geograficznych

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych państwowego rejestru nazw geograficznych oraz organizację, tryb i standardy techniczne jego tworzenia, aktualizacji i okresowej weryfikacji. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tego rejestru z innymi zbiorami danych.

#### 6. Baza danych obiektów topograficznych i ogólnogeograficznych

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych obiektów topograficznych oraz bazie danych obiektów ogólnogeograficznych, organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia tych baz, ich aktualizacji i udostępniania, a także tworzenia standardowych opracowań kartograficznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tych baz z innymi zbiorami danych.

#### 7. Zobrazowania lotnicze i satelitarne

Minister określa zakres informacji gromadzonych w bazach danych dotyczących zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i numerycznego modelu terenu, organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia, aktualizacji i udostępniania tych baz. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tych baz z innymi zbiorami danych.

#### 8. Standardy techniczne pomiarów geodezyjnych

Minister określa standardy techniczne wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten ma na celu zapewnienie jednolitości i spójności opracowań geodezyjnych i kartograficznych oraz usprawnienie procesów zakładania i aktualizacji baz danych.

#### 9. Państwowy rejestr granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju

Rada Ministrów określa zakres informacji gromadzonych w bazie danych państwowego rejestru granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju oraz organizację, tryb i standardy techniczne tworzenia, aktualizacji i okresowej weryfikacji tego rejestru. Przepis ten ma na celu zapewnienie interoperacyjności i harmonizacji zbiorów danych tego rejestru z innymi zbiorami danych.

#### 10. Specjalistyczne prace geodezyjne i kartograficzne

Szczegółowe zasady wykonywania specjalistycznych prac geodezyjnych i kartograficznych, przeznaczonych na potrzeby resortów, określają właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych w porozumieniu z Głównym Geodetą Kraju. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że specjalistyczne prace geodezyjne i kartograficzne są wykonywane zgodnie z jednolitymi standardami i procedurami.

### Podsumowanie

Art. 19 PGiK jest kluczowym przepisem regulującym różnorodne aspekty geodezji i kartografii w Polsce. Przepis ten zapewnia jednolitość, spójność i interoperacyjność działań geodezyjnych i kartograficznych, co jest niezbędne dla efektywnego zarządzania przestrzenią oraz wspierania celów administracyjnych, inwestycyjnych i obronnych.

Prawo geodezyjne i kartograficzne

Art. 24b Prawa geodezyjnego i kartograficznego wprowadza kompleksowy system zarządzania informacjami o nieruchomościach, który ma na celu integrację i usprawnienie przepływu danych pomiędzy różnymi rejestrami publicznymi. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### 1. Tworzenie i utrzymanie zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach

Główny Geodeta Kraju, we współpracy z szeregiem innych organów administracji publicznej, jest odpowiedzialny za stworzenie i utrzymanie zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach. Współpraca ta obejmuje starostów, wojewodów, marszałków województw oraz ministrów odpowiedzialnych za sprawiedliwość, informatyzację, sprawy wewnętrzne, finanse publiczne, środowisko i klimat, a także Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

#### 2. Funkcjonalności systemu

System ten ma umożliwiać:
- **Prowadzenie centralnego repozytorium kopii zbiorów danych ewidencji gruntów i budynków**: Jest to kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i dostępności danych.
- **Monitorowanie spójności i jakości zbiorów danych**: Monitorowanie to ma odbywać się zarówno na poziomie województw, jak i całego kraju.
- **Wymianę danych między ewidencją gruntów i budynków a innymi rejestrami publicznymi**: Wymiana ta ma odbywać się w formie dokumentów elektronicznych, co znacząco przyspiesza i ułatwia procesy administracyjne.
- **Przekazywanie zawiadomień o zmianach danych**: Zmiany w jednym rejestrze mają być automatycznie przekazywane do innych rejestrów, co zapewnia aktualność i spójność danych.
- **Dokonywanie sprawdzeń przez sądy prowadzące księgi wieczyste**: Umożliwia to weryfikację danych w czasie rzeczywistym, co jest istotne dla bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami.
- **Weryfikację zgodności danych z innymi rejestrami**: System ma umożliwiać weryfikację danych ewidencji gruntów i budynków z danymi zawartymi w innych kluczowych rejestrach publicznych.
- **Udostępnianie danych organom administracji publicznej oraz innym podmiotom realizującym zadania publiczne**: Jest to istotne dla realizacji zadań publicznych przez różne podmioty.
- **Przeprowadzanie analiz przestrzennych**: Analizy te mają obejmować obszary większe niż jeden powiat, co jest istotne dla planowania przestrzennego i zarządzania nieruchomościami.

#### 3. Współpraca w zakresie tworzenia i utrzymywania oprogramowania interfejsowego

Współpraca ta dotyczy tworzenia i utrzymywania oprogramowania, które zapewnia realizację funkcjonalności zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach. Oprogramowanie to ma umożliwiać dostęp do odpowiednich danych zawartych w rejestrach publicznych prowadzonych przez różne podmioty.

#### 4. Udostępnianie, wymiana i weryfikacja danych

Przy udostępnianiu, wymianie i weryfikacji danych za pośrednictwem zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej oraz ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

#### 5. Rozporządzenie Rady Ministrów

Rada Ministrów ma określić, w drodze rozporządzenia, sposób, tryb i standardy techniczne tworzenia i prowadzenia zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach. Rozporządzenie to ma również określać treść, formę i sposób przekazywania zawiadomień o zmianach danych. Celem tych regulacji jest usprawnienie funkcjonowania systemu informacyjnego państwa dotyczącego nieruchomości, zapewnienie spójności i aktualności danych oraz automatyzacja procesów ich aktualizacji.

### Podsumowanie

Art. 24b Prawa geodezyjnego i kartograficznego wprowadza nowoczesne rozwiązania mające na celu integrację i usprawnienie zarządzania informacjami o nieruchomościach. Dzięki zintegrowanemu systemowi informacji o nieruchomościach możliwe będzie szybkie i efektywne zarządzanie danymi, co przyczyni się do poprawy jakości i spójności informacji oraz usprawni procesy administracyjne związane z nieruchomościami.

Art. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (PGiK) stanowi fundament dla organizacji i zarządzania bazami danych przestrzennych w Polsce. Przepis ten określa zakres i sposób prowadzenia baz danych, które są kluczowe dla infrastruktury informacji przestrzennej kraju. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ust. 1
W ustępie tym wskazano, że dla obszaru całego kraju zakłada się i prowadzi w systemie teleinformatycznym bazy danych obejmujące zbiory danych przestrzennych. Wymienione bazy danych dotyczą różnych aspektów geodezji i kartografii, takich jak:
- państwowy rejestr podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych,
- ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości),
- geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu,
- państwowy rejestr granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju,
- państwowy rejestr nazw geograficznych,
- ewidencja miejscowości, ulic i adresów,
- rejestr cen nieruchomości,
- obiekty topograficzne i ogólnogeograficzne o różnej szczegółowości,
- zobrazowania lotnicze i satelitarne oraz ortofotomapy i numeryczny model terenu.

#### Ust. 1a
W ustępie tym wskazano, że niektóre bazy danych (pkt 2, 3, 6, 7, 10 i 12) są zakładane i prowadzone dla obszaru kraju z wyjątkiem morza terytorialnego. Odniesienie do ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej precyzuje, że te bazy danych nie obejmują morza terytorialnego.

#### Ust. 1b
Ustęp ten nakłada obowiązek tworzenia metadanych opisujących zbiory danych i związane z nimi usługi. Metadane te muszą być zgodne z przepisami ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej z dnia 4 marca 2010 r. Metadane są kluczowe dla zapewnienia interoperacyjności i łatwego dostępu do danych przestrzennych.

#### Ust. 1c
W ustępie tym określono, że bazy danych muszą być aktualizowane i prowadzone w sposób zapewniający interoperacyjność zawartych w nich zbiorów danych i związanych z nimi usług. Interoperacyjność jest kluczowa dla efektywnego wykorzystania danych przestrzennych przez różne podmioty.

#### Ust. 2
Ustęp ten definiuje standardowe opracowania kartograficzne, które są tworzone na podstawie odpowiednich zbiorów danych zawartych w bazach danych. Wymieniono tu różne rodzaje map, takie jak mapy ewidencyjne, mapy zasadnicze, mapy topograficzne i mapy ogólnogeograficzne, wraz z odpowiednimi skalami.

#### Ust. 3
W ustępie tym określono, że dla terenów zamkniętych sporządza się odrębne mapy zawierające sieć podziemnego uzbrojenia terenu. Sporządzanie i aktualizowanie tych map oraz ustalanie granic terenów zamkniętych należy do właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Decyzje te są przekazywane właściwym terytorialnie starostom.

#### Ust. 4
Ustęp ten nakłada obowiązek zawiadamiania Głównego Geodety Kraju o ustaleniu terenu zamkniętego oraz podania klauzuli tajności informacji dotyczących obiektów znajdujących się na tym terenie.

#### Ust. 5
W ustępie tym określono procedurę postępowania w przypadku, gdy teren utraci charakter terenu zamkniętego. Zarządzający takim terenem musi przekazać właściwemu staroście dokumentację geodezyjną i kartograficzną oraz sporządzone mapy.

#### Ust. 6
Ustęp ten wskazuje, że nadzór nad pracami geodezyjnymi i kartograficznymi na terenach zamkniętych sprawuje właściwy minister lub kierownik urzędu centralnego.

#### Ust. 7
W ustępie tym określono źródła finansowania kosztów zakładania osnów geodezyjnych, sporządzania mapy zasadniczej, ewidencji gruntów i budynków oraz map topograficznych. Koszty te pokrywa się z budżetu państwa oraz ze środków Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym. W kosztach tych mogą uczestniczyć również jednostki samorządu terytorialnego lub inni inwestorzy.

### Podsumowanie
Art. 4 PGiK jest kluczowym przepisem regulującym organizację i zarządzanie bazami danych przestrzennych w Polsce. Przepis ten zapewnia kompleksowe podejście do gromadzenia, aktualizowania i udostępniania danych geodezyjnych i kartograficznych, co jest niezbędne dla efektywnego zarządzania przestrzenią i realizacji zadań publicznych.

Art. 40a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje zasady odpłatności za udostępnianie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten wprowadza generalną zasadę odpłatności za dostęp do tych materiałów, jednocześnie określając szereg wyjątków, w których udostępnienie danych jest nieodpłatne.

#### Zasada odpłatności

Zgodnie z art. 40a, organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Oznacza to, że za dostęp do danych geodezyjnych i kartograficznych, co do zasady, pobierana jest opłata. Jest to zgodne z polityką państwa, która zakłada, że koszty związane z utrzymaniem i aktualizacją zasobów geodezyjnych i kartograficznych powinny być częściowo pokrywane przez użytkowników tych danych.

#### Wyjątki od zasady odpłatności

Art. 40a przewiduje jednak liczne wyjątki, w których udostępnianie materiałów jest nieodpłatne. Wyjątki te można podzielić na kilka kategorii:

1. **Rodzaje danych udostępnianych nieodpłatnie**:
    - Państwowy rejestr granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju.
    - Państwowy rejestr nazw geograficznych.
    - Baza danych obiektów ogólnogeograficznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:250 000 i mniejszych.
    - Numeryczny model terenu.
    - Ortofotomapa.
    - Państwowy rejestr podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych.
    - Szczegółowe osnowy geodezyjne.
    - Obiekty topograficzne o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:10 000-1:100 000.
    - Dane dotyczące działek ewidencyjnych w zakresie ich identyfikatorów i geometrii.
    - Dane dotyczące budynków w zakresie ich identyfikatorów, geometrii i rodzaju według Klasyfikacji Środków Trwałych.

2. **Cele udostępniania danych**:
    - W celach edukacyjnych.
    - W celu prowadzenia badań naukowych oraz prac rozwojowych.
    - W celu realizacji ustawowych zadań w zakresie ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego przez służby specjalne.
    - W celu realizacji zadań w zakresie obronności państwa przez Ministra Obrony Narodowej.

3. **Udostępnianie wykonawcom prac geodezyjnych lub kartograficznych**:
    - W przypadku prac geodezyjnych lub kartograficznych wykonywanych w celu realizacji określonych w ustawie zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego.
    - W przypadku prac scaleniowych lub wymiennych realizowanych na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, po podpisaniu porozumienia na wykonanie takich prac.

4. **Inne przypadki**:
    - Udostępnianie danych na podstawie przepisów ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej oraz ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
    - Pierwsze udostępnienie podmiotowi władającemu siecią uzbrojenia terenu zbiorów danych powiatowej bazy GESUT, dotyczących sieci uzbrojenia terenu znajdującej się we władaniu tego podmiotu.
    - Udostępnianie materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac geodezyjnych lub kartograficznych.
    - Udostępnianie zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją gruntów i budynków w postaci elektronicznej.
    - Udostępnianie kartograficznych opracowań specjalnych w postaci map tyflologicznych.

#### Wnioski

Art. 40a Prawa geodezyjnego i kartograficznego wprowadza zrównoważony system odpłatności za udostępnianie danych geodezyjnych i kartograficznych, jednocześnie zapewniając szeroki dostęp do tych danych w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym. Wyjątki od zasady odpłatności są precyzyjnie określone, co pozwala na transparentne i sprawiedliwe zarządzanie zasobami geodezyjnymi i kartograficznymi.

Art. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa szeroki zakres zadań Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, które są kluczowe dla realizacji polityki państwa w zakresie geodezji i kartografii. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych punktów tego artykułu.

#### 1. Realizacja polityki państwa w zakresie geodezji i kartografii
Służba Geodezyjna i Kartograficzna jest odpowiedzialna za wdrażanie polityki państwowej w dziedzinie geodezji i kartografii. Obejmuje to zarówno aspekty prawne, jak i techniczne, mające na celu zapewnienie spójności i efektywności działań geodezyjnych i kartograficznych na terenie kraju.

#### 2. Organizowanie i finansowanie prac geodezyjnych i kartograficznych
Służba ta ma za zadanie organizowanie i finansowanie różnorodnych prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym:
- **Rejestracja stanów prawnych i faktycznych nieruchomości (kataster)**: Kataster jest podstawowym rejestrem nieruchomości, który zawiera informacje o stanie prawnym i faktycznym nieruchomości.
- **Pomiary geodezyjne i opracowania kartograficzne**: Obejmuje to zarówno pomiary terenowe, jak i tworzenie map.
- **Fotogrametryczne zdjęcia powierzchni kraju i opracowania fotogrametryczne**: Fotogrametria jest techniką pozyskiwania danych geograficznych za pomocą zdjęć lotniczych i satelitarnych.
- **Wydawanie urzędowych map i atlasów terytorium Polski**: Służba jest odpowiedzialna za tworzenie i dystrybucję oficjalnych map i atlasów.
- **Prowadzenie krajowego systemu informacji o terenie**: System ten integruje różne dane geograficzne i jest kluczowy dla zarządzania przestrzenią kraju.

#### 3. Prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego
Służba jest odpowiedzialna za tworzenie, ewidencjonowanie, utrzymywanie, aktualizację i udostępnianie danych zawartych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Jest to kluczowe dla zapewnienia aktualności i dostępności danych geodezyjnych i kartograficznych.

#### 4. Kontrolowanie urzędów, instytucji publicznych i przedsiębiorców
Służba ma uprawnienia do kontrolowania przestrzegania przepisów dotyczących geodezji i kartografii przez urzędy, instytucje publiczne i przedsiębiorców. Jest to istotne dla zapewnienia zgodności działań z obowiązującymi przepisami.

#### 5. Prowadzenie państwowego rejestru granic oraz powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju
Rejestr ten jest kluczowy dla precyzyjnego określenia granic administracyjnych i powierzchni jednostek podziału terytorialnego, co ma znaczenie dla zarządzania przestrzenią kraju.

#### 6. Sporządzanie map topograficznych i tematycznych kraju oraz mapy zasadniczej
Służba jest odpowiedzialna za tworzenie map topograficznych, tematycznych oraz mapy zasadniczej, które są niezbędne dla różnych celów administracyjnych, planistycznych i naukowych.

#### 7. Nadawanie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii
Do czasu utworzenia odpowiednich samorządów zawodowych, Służba nadzoruje nadawanie uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii oraz prowadzi rejestr osób uprawnionych. Współpracuje również z samorządami zawodowymi.

#### 8. Współpraca z organizacjami krajowymi, międzynarodowymi i regionalnymi
Służba współpracuje z wyspecjalizowanymi organizacjami geodezyjnymi i kartograficznymi na poziomie krajowym, międzynarodowym i regionalnym, co jest istotne dla wymiany wiedzy i doświadczeń oraz realizacji wspólnych projektów.

#### 9. Inicjowanie prac naukowych i badawczo-rozwojowych
Służba inicjuje prace naukowe i badawczo-rozwojowe w zakresie standardów organizacyjno-technicznych oraz zastosowania nowoczesnych metod informatycznych, fotogrametrycznych i satelitarnych w geodezji i kartografii.

#### 10. Ochrona informacji niejawnych
Służba prowadzi sprawy związane z ochroną informacji niejawnych w działalności geodezyjnej i kartograficznej, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa państwa.

#### 11. Przygotowanie i wdrożenie katastru
Służba jest odpowiedzialna za przygotowanie organizacyjno-techniczne i wdrożenie katastru, który jest fundamentalnym rejestrem nieruchomości.

#### Rozporządzenie dotyczące ochrony informacji niejawnych
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określa w drodze rozporządzenia rodzaje materiałów geodezyjnych i kartograficznych podlegających ochronie zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych. Uwzględnia to potrzeby ochrony informacji niejawnych w działalności geodezyjnej i kartograficznej.

### Podsumowanie
Art. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego precyzyjnie określa zadania Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, które są kluczowe dla realizacji polityki państwa w zakresie geodezji i kartografii. Szeroki zakres obowiązków tej służby obejmuje zarówno aspekty organizacyjne, techniczne, jak i prawne, co jest niezbędne dla zapewnienia spójności i efektywności działań geodezyjnych i kartograficznych na terenie kraju.

Rejestr granic

Rejestr granic w przepisach

Prawo geodezyjne i kartograficzne5 przepisów