Reintegracja społeczna

Reintegracja społeczna to, w rozumieniu ustawy „o zatrudnieniu socjalnym”, zespół działań służących przywróceniu albo utrwaleniu zdolności osoby do aktywnego funkcjonowania wśród innych ludzi. Chodzi nie tylko o samo nawiązanie kontaktu ze społecznością, lecz także o możliwość uczestniczenia w jej życiu i wykonywania ról społecznych odpowiednich do sytuacji danej osoby.

Pojęcie obejmuje działania skierowane do osoby, która uczestniczy w zajęciach w centrum integracji społecznej lub klubie integracji społecznej, a także do osoby zatrudnionej u pracodawcy. Ich zakres może być różny, ponieważ ustawa nie ogranicza go do jednego rodzaju aktywności. Mogą to być również działania samopomocowe, czyli takie, w których osoby uczestniczące wzajemnie się wspierają i wykorzystują własne doświadczenia w procesie powrotu do samodzielnego udziału w życiu społecznym.

Najważniejsze elementy reintegracji społecznej to:

• odbudowanie umiejętności potrzebnych do uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej,
• podtrzymanie tych umiejętności, aby nie zostały utracone,
• przygotowanie lub umocnienie zdolności do pełnienia ról społecznych,
• odnoszenie tych ról do konkretnych miejsc funkcjonowania, czyli miejsca pracy, zamieszkania albo pobytu.

Reintegracja społeczna służy więc temu, aby osoba objęta działaniami nie tylko wykonywała określone czynności, lecz także mogła odnaleźć się w relacjach i obowiązkach związanych z codziennym życiem. W miejscu pracy oznacza to znaczenie społeczne przypisane funkcjonowaniu wśród współpracowników i wykonywaniu swojej roli. W miejscu zamieszkania lub pobytu dotyczy uczestniczenia w życiu lokalnej społeczności oraz pełnienia ról związanych z tym środowiskiem.

W praktyce definicja wskazuje cel działań prowadzonych w ramach zatrudnienia socjalnego. Nie chodzi wyłącznie o przygotowanie do zatrudnienia, lecz również o odbudowę i utrzymanie społecznych kompetencji potrzebnych do funkcjonowania w określonym środowisku. Dzięki temu reintegracja społeczna obejmuje zarówno proces odzyskiwania tych umiejętności, jak i ich dalsze wzmacnianie.