Rehabilitacja

Rehabilitacja w rozumieniu ustawy „o przeciwdziałaniu narkomanii” oznacza ukierunkowany proces przywracania lub poprawy zdrowia oraz codziennego funkcjonowania osoby, u której przyjmowanie środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych albo nowych substancji psychoaktywnych spowodowało zaburzenia psychiczne.

Istotą tego pojęcia jest dążenie do osiągnięcia możliwie najlepszego stanu w trzech powiązanych obszarach:

• zdrowia, czyli poprawy ogólnej kondycji osoby dotkniętej skutkami używania substancji,
• funkcjonowania psychicznego, obejmującego zmniejszenie lub ograniczenie następstw zaburzeń psychicznych,
• funkcjonowania społecznego, a więc zdolności do możliwie samodzielnego i prawidłowego uczestniczenia w życiu społecznym.

Rehabilitacja nie jest zatem pojedynczym świadczeniem ani wyłącznie działaniem o charakterze medycznym. Ustawa ujmuje ją jako proces, który ma prowadzić do poprawy sytuacji osoby z zaburzeniami psychicznymi wywołanymi przyjmowaniem wskazanych substancji. Definicja akcentuje cel tego procesu, którym jest osiągnięcie optymalnego stanu zdrowia i funkcjonowania, a nie tylko usunięcie jednego objawu czy doraźne ograniczenie skutków używania substancji.

W praktyce pojęcie to wyznacza zakres działań podejmowanych wobec osób wymagających pomocy z powodu takich zaburzeń. Może obejmować oddziaływania nastawione jednocześnie na stan zdrowia, kondycję psychiczną oraz relacje i funkcjonowanie w środowisku społecznym. Ma to znaczenie przy organizowaniu leczenia i rehabilitacji oraz przy określaniu, jakie kwalifikacje powinny mieć osoby prowadzące takie działania.

Termin „rehabilitacja” występuje również w innych przepisach, w szerszych lub odmiennych kontekstach. Dotyczy między innymi specjalistycznej opieki nad niektórymi skazanymi, opieki medycznej nad dziećmi, leczenia i rehabilitacji osób z problemem alkoholowym, a także wsparcia dzieci i młodzieży oraz osób z niepełnosprawnościami. W tych regulacjach wspólny pozostaje praktyczny wymiar rehabilitacji jako zorganizowanych działań służących poprawie zdrowia lub funkcjonowania danej osoby.