Regulamin

Regulamin to uporządkowany zbiór zasad określających organizację, sposób działania oraz prawa i obowiązki osób lub jednostek objętych jego postanowieniami. Jest ustanawiany przez uprawniony podmiot, na przykład pracodawcę, organ administracji, jednostkę organizacyjną, radę wierzycieli albo organ stanowiący gminy. Jego treść i forma zależą od podstawy prawnej oraz zakresu spraw, które ma regulować.

Regulamin może mieć charakter wewnętrzny, gdy obowiązuje przede wszystkim w określonej instytucji, zakładzie pracy lub jednostce organizacyjnej. Może też oddziaływać na szerszy krąg osób, jeżeli przepisy przyznają właściwemu organowi kompetencję do jego uchwalenia i określają wymagany tryb zatwierdzenia, ogłoszenia lub wejścia w życie. Sam regulamin nie może pozostawać w sprzeczności z ustawą ani wykraczać poza upoważnienie udzielone przez przepisy.

W praktyce występują między innymi:

• regulamin pracy, określający organizację i porządek pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracowników i pracodawcy,
• regulamin organizacyjny, opisujący strukturę jednostki, jej zadania i sposób działania,
• regulamin porządkowy, ustalający zasady korzystania z określonego miejsca, urządzenia lub świadczenia,
• regulamin uchwalany przez organ kolegialny, określający przebieg posiedzeń, podejmowania decyzji i wykonywania zadań,
• regulamin wymagany przez przepisy szczególne, na przykład dotyczący utrzymania czystości i porządku w gminie, działalności biblioteki, postępowania przy wywiadzie środowiskowym albo funkcjonowania określonej jednostki administracji.

Znaczenie prawne regulaminu polega na uszczegółowieniu norm ustawowych i dostosowaniu ich do warunków działania konkretnej organizacji lub procedury. Naruszenie regulaminu może prowadzić do konsekwencji przewidzianych w przepisach albo w samym regulaminie, w szczególności do odpowiedzialności porządkowej, odmowy wykonania określonej czynności lub zastosowania sankcji administracyjnej, jeżeli podstawa prawna taką sankcję przewiduje. Skuteczność regulaminu zależy między innymi od jego prawidłowego ustanowienia, zatwierdzenia, podania do wiadomości adresatów i zakresu umocowania podmiotu, który go wydał.