Art. 10 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów reguluje procedurę szacowania gruntów oraz opracowywania projektów scalenia i wymiany gruntów. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego przeprowadzenia procesu scalenia i wymiany gruntów, który ma na celu poprawę struktury agrarnej oraz efektywności gospodarowania gruntami rolnymi.

**1. Szacowanie gruntów i opracowanie projektu scalenia**

Zgodnie z art. 10, szacowanie gruntów objętych scaleniem oraz opracowanie projektu scalenia jest zadaniem upoważnionego przez starostę geodety-projektanta scalenia. Geodeta ten działa przy udziale komisji pełniącej funkcje doradcze. Skład komisji jest szeroki i obejmuje:

- Wszystkich uczestników scalenia, a jeśli liczba uczestników przekracza 10 osób, powołuje się radę uczestników scalenia.
- Przedstawiciela społeczno-zawodowych organizacji rolników.
- Przedstawiciela Krajowego Ośrodka będącego uczestnikiem scalenia.
- Przedstawiciela starosty, na którego terenie działania są położone grunty objęte scaleniem.
- Przedstawiciela izby rolniczej, na której terenie działania są położone grunty objęte scaleniem.
- Przedstawiciela gminy, na której terenie są położone grunty objęte scaleniem.
- Sołtysa lub członka rady sołeckiej wsi, której grunty tworzą obszar scalenia.

Komisja wybiera przewodniczącego spośród swoich członków, co ma na celu zapewnienie sprawnej organizacji i koordynacji prac komisji. Starosta, na wniosek komisji, może powołać do jej składu rzeczoznawców, co pozwala na uzyskanie specjalistycznej wiedzy i opinii w zakresie szacowania wartości gruntów.

**2. Szacowanie gruntów objętych wymianą**

W przypadku wymiany gruntów, szacowanie przeprowadzają wszyscy uczestnicy wymiany według zasad określonych w art. 11 ust. 2-4, chyba że uczestnicy wymiany określą inne zasady szacowania. Projekt wymiany opracowuje upoważniony przez starostę geodeta, przy udziale wszystkich uczestników wymiany. Taki sposób szacowania i opracowywania projektu wymiany ma na celu zapewnienie transparentności i akceptacji procesu przez wszystkich uczestników.

**3. Znaczenie przepisu**

Art. 10 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów ma na celu zapewnienie, że proces scalenia i wymiany gruntów jest przeprowadzany w sposób transparentny, z udziałem wszystkich zainteresowanych stron oraz z uwzględnieniem ich interesów. Udział szerokiego grona przedstawicieli różnych instytucji i organizacji ma na celu zapewnienie, że proces ten będzie sprawiedliwy i uwzględni różnorodne aspekty związane z gospodarowaniem gruntami rolnymi.

**4. Wnioski**

Przepis ten jest istotny dla prawidłowego funkcjonowania procesu scalenia i wymiany gruntów, który ma na celu poprawę struktury agrarnej oraz efektywności gospodarowania gruntami rolnymi. Warto zwrócić uwagę na konieczność ścisłej współpracy wszystkich uczestników procesu oraz na rolę starosty i geodety-projektanta w koordynacji i nadzorze nad tym procesem.

o scalaniu i wymianie gruntów

Art. 33a ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wprowadza szczególne regulacje dotyczące procesu scalania gruntów w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii lub stanu nadzwyczajnego, a także w okresie 30 dni od dnia odwołania tych stanów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### 1. Zawieszenie wyboru rady uczestników scalenia i powołania zespołu

W okresie obowiązywania stanów nadzwyczajnych, epidemicznych lub zagrożenia epidemicznego, nie wybiera się rady uczestników scalenia ani nie powołuje się zespołu, o którym mowa w art. 9 ust. 3. Zamiast tego, funkcje rady uczestników scalenia przejmuje zespół do spraw scaleń powołany przez starostę.

**Skład zespołu do spraw scaleń:**
- Sołtys wsi, której grunty tworzą obszar scalenia,
- Dwóch albo trzech członków rady sołeckiej wsi, której grunty tworzą obszar scalenia,
- Przedstawiciel Krajowego Ośrodka będącego uczestnikiem scalenia,
- Przedstawiciel gminy, na której terenie są położone grunty objęte scaleniem,
- Dwóch albo trzech właścicieli gospodarstw rolnych wybranych przez starostę, których grunty znajdują się na obszarze objętym scaleniem.

#### 2. Procedura powołania zespołu do spraw scaleń

Do postanowienia w sprawie powołania zespołu do spraw scaleń stosuje się odpowiednio przepisy art. 7 ust. 3 i 4. Oznacza to, że procedura powołania zespołu musi być zgodna z określonymi w tych przepisach zasadami, co zapewnia transparentność i zgodność z prawem.

#### 3. Zasady szacunku gruntów i uchwały

Jeżeli liczba uczestników scalenia przekracza 10 osób, zespół do spraw scaleń lub rada uczestników scalenia (jeśli została wybrana przed wprowadzeniem stanu nadzwyczajnego) określa zasady szacunku gruntów oraz wyraża zgodę na scalanie w formie uchwały. Uchwały te muszą być podjęte większością trzech czwartych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków zespołu lub rady.

#### 4. Udostępnienie wyników oszacowania gruntów

Wyniki oszacowania gruntów, lasów oraz upraw specjalnych muszą być udostępnione do publicznego wglądu na okres 7 dni w wyznaczonym przez starostę miejscu. Starosta ma obowiązek zawiadomić o miejscu i terminie wyłożenia wyników oszacowania w formie obwieszczenia, które musi być wywieszone na tablicy ogłoszeń urzędu gminy oraz we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia, a także zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie starostwa powiatowego.

#### 5. Zastrzeżenia do oszacowania gruntów

Uczestnicy scalenia mają prawo wnosić zastrzeżenia do dokonanego szacunku w okresie wyłożenia wyników oszacowania do publicznego wglądu. Procedura rozpatrywania tych zastrzeżeń musi być zgodna z odpowiednimi przepisami, co zapewnia uczestnikom scalenia możliwość obrony swoich interesów.

#### 6. Objęcie w posiadanie nowo wydzielonych gruntów

Starosta zawiadamia o terminie objęcia w posiadanie przez uczestników scalenia nowo wydzielonych gruntów w formie obwieszczenia, które musi być wywieszone na tablicy ogłoszeń urzędu gminy oraz we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia, a także zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie starostwa powiatowego. Za datę objęcia w posiadanie uważa się termin wskazany w zawiadomieniu.

### Podsumowanie

Art. 33a ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wprowadza szczególne procedury na czas stanów nadzwyczajnych, epidemicznych lub zagrożenia epidemicznego, mające na celu zapewnienie ciągłości i sprawności procesu scalania gruntów. Przepisy te mają na celu ochronę interesów uczestników scalenia oraz zapewnienie transparentności i zgodności z prawem całego procesu, nawet w trudnych warunkach nadzwyczajnych.

Art. 9 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wprowadza mechanizm społecznej kontroli i doradztwa w procesie scalania gruntów, gdy liczba uczestników tego procesu przekracza 10 osób. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i reprezentatywności w podejmowaniu decyzji dotyczących scalania gruntów, co jest kluczowe dla zachowania zaufania społecznego i sprawiedliwości w procesie.

#### Skład rady uczestników scalenia

Rada uczestników scalenia jest organem doradczym, który składa się z 3 do 12 osób. Członkowie rady są wybierani przez uczestników scalenia z każdej wsi objętej procesem scaleniowym. Wybór ten odbywa się na zebraniu zwołanym przez starostę. Taki sposób wyboru członków rady ma na celu zapewnienie, że rada będzie reprezentować interesy wszystkich uczestników scalenia, a nie tylko wybranej grupy.

#### Procedura wyboru rady

Starosta jest odpowiedzialny za zwołanie zebrania uczestników scalenia, na którym dokonuje się wyboru rady. Przepis nie precyzuje szczegółowych terminów ani procedur zwoływania zebrania, co może być przedmiotem dalszych regulacji lokalnych lub wewnętrznych procedur starostwa. Ważne jest, aby starosta zapewnił odpowiednią informację i dostępność zebrania dla wszystkich uczestników scalenia.

#### Alternatywne rozwiązanie w przypadku braku wyboru rady

W sytuacji, gdy uczestnicy scalenia nie dokonają wyboru rady w terminie określonym przez starostę, przepis przewiduje alternatywne rozwiązanie. Funkcję rady uczestników scalenia przejmuje zespół powołany przez starostę. Skład tego zespołu jest bardziej złożony i obejmuje:

1. Radę sołecką,
2. Sołtysa,
3. Przedstawiciela Krajowego Ośrodka będącego uczestnikiem scalenia,
4. Przedstawiciela społeczno-zawodowych organizacji rolników.

W przypadku, gdy scaleniem objęte są grunty więcej niż jednej wsi, skład zespołu jest rozszerzony o sołtysów i przedstawicieli rad sołeckich z każdej wsi objętej scaleniem. Takie rozwiązanie ma na celu zapewnienie, że proces scaleniowy będzie nadzorowany przez osoby posiadające lokalną wiedzę i doświadczenie, nawet jeśli uczestnicy scalenia nie są w stanie samodzielnie wybrać rady.

#### Znaczenie przepisu

Art. 9 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów jest kluczowy dla zapewnienia, że proces scalania gruntów odbywa się w sposób transparentny i z udziałem społeczności lokalnej. Wprowadzenie rady uczestników scalenia jako organu doradczego ma na celu zwiększenie zaufania do procesu oraz zapewnienie, że decyzje podejmowane w jego ramach będą uwzględniały interesy wszystkich uczestników. Alternatywne rozwiązanie w przypadku braku wyboru rady zapewnia ciągłość i sprawność procesu scaleniowego, co jest istotne dla jego efektywności.

#### Wnioski

Przepis ten jest przykładem mechanizmu prawnego, który ma na celu zrównoważenie interesów różnych grup uczestniczących w procesie scalania gruntów. Jego skuteczność zależy jednak od właściwego wdrożenia i przestrzegania przez organy administracyjne, a także od aktywnego udziału społeczności lokalnej.

Rada sołecka

Rada sołecka w przepisach

o scalaniu i wymianie gruntów3 przepisy