Rachunkowość

W polskim prawie rachunkowość oznacza uporządkowany system ewidencjonowania, wyceny i prezentowania zdarzeń gospodarczych dotyczących jednostki. Jej celem jest ustalenie i przedstawienie jej sytuacji majątkowej i finansowej, wyniku działalności oraz przepływów pieniężnych, a także zapewnienie danych potrzebnych do kontroli, zarządzania i rozliczeń publicznoprawnych.

Rachunkowość obejmuje w szczególności:

• prowadzenie ksiąg rachunkowych lub innych przewidzianych prawem ewidencji,
• dokumentowanie operacji gospodarczych,
• wycenę aktywów i zobowiązań,
• przeprowadzanie inwentaryzacji, w tym spisu z natury,
• ustalanie wyniku finansowego,
• sporządzanie, zatwierdzanie, udostępnianie i przekazywanie sprawozdań finansowych,
• przechowywanie dokumentacji oraz zapewnienie możliwości jej sprawdzenia.

Podstawą zapisów są dowody księgowe, a informacje powinny być kompletne, rzetelne, sprawdzalne, prowadzone na bieżąco i w sposób umożliwiający odtworzenie przebiegu operacji. Szczegółowe zasady mogą być dostosowane do rodzaju jednostki. Odrębne regulacje dotyczą między innymi banków, przedsiębiorstw państwowych, organizacji rolników, izb rolniczych, kas zapomogowo-pożyczkowych oraz europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej. W niektórych przypadkach przepisy dopuszczają uproszczoną ewidencję, która może zastępować pełne księgi rachunkowe, pod warunkiem że pozwala na sporządzenie wymaganych sprawozdań.

Rachunkowość może być prowadzona przez samą jednostkę albo powierzona podmiotowi zewnętrznemu. Za prawidłowość jej prowadzenia co do zasady odpowiada kierownik jednostki, nawet gdy czynności ewidencyjne wykonuje inna osoba lub firma. W określonych sytuacjach sprawozdanie finansowe podlega badaniu przez firmę audytorską. Przepisy mogą również przewidywać kontrolę rachunkowości grupy spółek albo ograniczenie zakresu takiego badania.

Pojęcie rachunkowości występuje w prawie handlowym, gospodarczym, finansowym i w regulacjach dotyczących poszczególnych rodzajów jednostek. Nie jest tożsame z samym obrotem gotówkowym ani z ewidencją podatkową, choć dane z tych obszarów mogą być wykorzystywane przy ustalaniu sytuacji finansowej jednostki.