Przystosowane stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej

Przystosowane stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej to takie miejsce wykonywania pracy, którego wyposażenie i organizacja zostały odpowiednio dostosowane do indywidualnych potrzeb pracownika wynikających z jego niepełnosprawności. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Istotą tego stanowiska są dwa elementy. Po pierwsze, powinno ono być oprzyrządowane, czyli wyposażone w rozwiązania i elementy ułatwiające wykonywanie pracy. Po drugie, musi być dostosowane w sposób odpowiadający rodzajowi i stopniowi niepełnosprawności. Oznacza to, że zakres i sposób przystosowania nie są jednakowe w każdym przypadku. Powinny uwzględniać zarówno charakter ograniczeń danej osoby, jak i ich nasilenie.

Samo zatrudnienie osoby niepełnosprawnej albo wykonywanie przez nią pracy w zwykłym miejscu nie przesądza jeszcze o tym, że stanowisko ma ustawowo rozumiany charakter przystosowany. Znaczenie ma faktyczne wyposażenie stanowiska oraz jego dopasowanie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Przystosowanie może dotyczyć tych elementów stanowiska, które mają wpływ na możliwość bezpiecznego i efektywnego wykonywania powierzonych zadań, przy czym ustawa nie wymaga jednego, uniwersalnego modelu takiego miejsca.

W ustawie pojęcie to służy określeniu stanowiska, które zapewnia osobie niepełnosprawnej warunki pracy uwzględniające jej indywidualną sytuację. Ma więc znaczenie przy odróżnianiu ogólnego stanowiska pracy od stanowiska przygotowanego z myślą o konkretnych potrzebach wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. W praktyce pozwala opisać, czy zastosowane wyposażenie i dostosowanie odpowiadają tym potrzebom, a nie tylko czy stanowisko jest dostępne w sensie ogólnym.