Przyrząd pomiarowy

Przyrząd pomiarowy to, w rozumieniu ustawy „Prawo o miarach”, rozwiązanie techniczne przeznaczone do wykonywania pomiarów. Może nim być pojedyncze urządzenie, cały układ współpracujących ze sobą urządzeń albo wyodrębniony element takiego układu. Istotne jest jego przeznaczenie do samodzielnego wykonywania pomiaru lub do pracy razem z jednym albo kilkoma urządzeniami dodatkowymi.

Zakres pojęcia obejmuje zarówno proste urządzenia pomiarowe, jak i bardziej złożone zestawy, w których poszczególne części wspólnie umożliwiają uzyskanie wyniku pomiaru. Przyrządem może być także element układu, jeżeli pełni określoną funkcję związaną z pomiarem. Ustawa zalicza do tej kategorii również wzorce miary oraz materiały odniesienia. Dzięki temu pojęcie obejmuje nie tylko urządzenia odczytujące lub rejestrujące wynik, lecz także rozwiązania wykorzystywane do porównywania, sprawdzania albo zapewniania odniesienia dla pomiarów.

Definicja służy wyznaczeniu zakresu przedmiotowego przepisów o miarach. Pozwala ustalić, jakie urządzenia, zestawy i materiały podlegają regułom dotyczącym wykonywania pomiarów, ich wiarygodności oraz posługiwania się wynikami pomiarów. Ma to znaczenie praktyczne wszędzie tam, gdzie pomiar stanowi podstawę ustalenia określonych danych, obowiązków lub rozliczeń. Właściwe zakwalifikowanie danego rozwiązania jako przyrządu pomiarowego może więc decydować o tym, czy należy stosować wobec niego wymagania przewidziane dla przyrządów pomiarowych, a także czy uzyskany wynik może być wykorzystany w określonym postępowaniu lub rozliczeniu.

Pojęcie występuje także w innych regulacjach. W prawie wodnym wiąże się między innymi z pomiarami poboru i wprowadzania wód oraz z ustalaniem opłat za usługi wodne. W przepisach dotyczących ochrony środowiska może mieć znaczenie przy ocenie pomiarów emisji. Jest również używane w regulacjach związanych z kontrolą ruchu drogowego, wydobyciem niektórych kopalin, bezpieczeństwem pracy przy sieciach gazowych oraz stosowaniem legalnych jednostek miar. Zawsze należy jednak uwzględnić szczegółowy cel i zakres przepisu, w którym termin został użyty.