Przepis określa zakres i granice prawa dysponowania ładunkiem w czasie przewozu morskiego. Co do zasady prawo to przysługuje frachtującemu aż do chwili wydania ładunku uprawnionemu odbiorcy. Obejmuje ono możliwość wpływania na dalszy los przesyłki, w szczególności żądania jej zwrotu w porcie załadowania jeszcze przed rozpoczęciem podróży, a także zmiany wskazanej wcześniej osoby odbiorcy lub miejsca wyładowania już po rozpoczęciu podróży.

Wykonanie takich dyspozycji jest związane z obowiązkiem zabezpieczenia wszelkich strat i kosztów, które wynikają ze zmiany poleceń. Oznacza to, że przewoźnik nie musi ponosić ekonomicznych następstw decyzji osoby korzystającej z prawa dysponowania ładunkiem. Jeżeli ładunek jest przewożony na podstawie konosamentu, uprawnienie to przechodzi na każdego legitymowanego posiadacza tego dokumentu. Przewoźnik ma wówczas obowiązek zastosować się do jego poleceń dopiero po zwrocie wszystkich wydanych egzemplarzy konosamentu.

Uprawnienie do dysponowania ładunkiem nie jest jednak nieograniczone. Nie można z niego skorzystać, jeżeli wykonanie polecenia spowodowałoby znaczne opóźnienie rozpoczęcia podróży. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której przewoźnik wyrazi zgodę na takie opóźnienie. Przepis równoważy więc interes osoby uprawnionej do zmiany dyspozycji z potrzebą sprawnego rozpoczęcia przewozu. W praktyce wskazuje, kto może wydawać wiążące polecenia dotyczące ładunku, jakie warunki musi spełnić przewoźnik oraz kiedy może odmówić ich wykonania.

Kodeks morski.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2001/1545/text/U/D20011545Lj.pdf

Przepis określa sposób organizacji działalności przewozowej PKP SA poprzez utworzenie odrębnych spółek zajmujących się przewozami kolejowymi. Zgodnie z ust. 1 PKP SA tworzy spółki do prowadzenia dwóch rodzajów działalności: kolejowych przewozów pasażerskich oraz kolejowych przewozów towarowych. Ustawa posługuje się dla nich wspólnym określeniem „spółki przewozowe”.

Kluczowe znaczenie ma moment wpisu spółki przewozowej do rejestru handlowego. Z tym dniem spółka wstępuje w prawa i obowiązki PKP SA jako przewoźnika kolejowego, ale tylko w zakresie rodzaju przewozów, który wykonuje. Oznacza to powiązanie przejęcia praw i obowiązków z faktycznym zakresem działalności danej spółki. Spółka prowadząca przewozy pasażerskie przejmuje zatem status PKP SA w tym właśnie zakresie, a spółka wykonująca przewozy towarowe, w zakresie przewozów towarowych.

Przepis wskazuje również podstawy prawne tego statusu. W ust. 2 pkt 1 odwołano się do ustawy Prawo przewozowe, natomiast w ust. 2 pkt 2 do ustawy o transporcie kolejowym. W praktyce regulacja wyznacza więc zarówno strukturę podmiotów prowadzących działalność przewozową, jak i chwilę oraz zakres przejęcia przez nie praw i obowiązków PKP SA związanych z wykonywaniem przewozów kolejowych.

o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2000/948/text/U/D20000948Lj.pdf

Przepis określa zasady przekazywania przez PKP SA jednostkom samorządu terytorialnego nieruchomości z budynkami dworców kolejowych. Przeniesienie prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego następuje w drodze umowy, na wniosek jednostki samorządu terytorialnego i za zgodą ministra właściwego do spraw transportu. Przekazanie może obejmować tylko taki obszar, który jest niezbędny do prawidłowego korzystania z dworca.

Warunkiem złożenia wniosku jest zobowiązanie się właściwych organów jednostki samorządu terytorialnego do wykonania w określonym terminie przebudowy lub remontu dworca. Jednostka musi również zapewnić spółkom prowadzącym kolejowe przewozy pasażerskie możliwość obsługi podróżnych, w szczególności dostęp do poczekalni, kas biletowych i parkingów, a także pomieszczeń dla urządzeń służących prowadzeniu i obsłudze ruchu kolejowego. Umowa wskazuje termin i zakres prac oraz odpowiedzialność za ich niewykonanie w terminie.

Przepis reguluje także sytuację lokali mieszkalnych znajdujących się na przekazywanej nieruchomości. Jednostka, która nabędzie nieruchomość wraz z takimi lokalami, stosuje do ich sprzedaży odpowiednio przepisy art. 43-46.

Istotne znaczenie mają rozliczenia podatkowe. Jeżeli stroną umowy jest gmina, zobowiązania PKP SA wobec niej z tytułu podatku od nieruchomości, wraz z odsetkami lub opłatą prolongacyjną, wygasają do wysokości rynkowej wartości przekazywanego prawa, a w tej samej wysokości wygasa roszczenie PKP SA o zapłatę ceny. Gdy stroną jest inna jednostka samorządu terytorialnego, może ona przekazać odpowiedniej gminie środki odpowiadające tym zobowiązaniom, zamiast zapłaty całości lub części ceny. Właściwy organ podatkowy potwierdza wygaśnięcie zobowiązania w decyzji.

Przepis określa sposób przekazania samorządom województw udziałów Skarbu Państwa w kapitale zakładowym PKP PR oraz skutki tej zmiany właścicielskiej. Samorządy obejmują udziały w dniu, w którym Skarb Państwa nabędzie wszystkie udziały w spółce, jednak nie wcześniej niż w dniu wejścia w życie rozporządzenia wydanego na podstawie ust. 3. Liczba udziałów przypadających poszczególnym samorządom nie jest określona bezpośrednio w ustawie.

Rozporządzenie Rady Ministrów ma uwzględniać kilka kryteriów podziału. Są to powierzchnia województwa, liczba jego mieszkańców, długość linii kolejowych znajdujących się na jego terenie oraz średnia praca eksploatacyjna w regionalnych przewozach pasażerskich wykonywanych w ostatnich 3 latach kalendarzowych. Przepis wskazuje także źródło i datę danych dotyczących powierzchni, liczby mieszkańców i długości linii kolejowych, a średnią pracę eksploatacyjną definiuje jako iloczyn liczby pociągów i liczby przebytych przez nie kilometrów.

O dniu objęcia udziałów minister właściwy do spraw transportu ma niezwłocznie zawiadomić zarządy województw. Następnie, w terminie 30 dni od tego dnia, zarząd PKP PR powinien zwołać pierwsze zgromadzenie wspólników po zmianie właściciela i poinformować o tym ministra. Jeżeli tego nie zrobi, zgromadzenie zwołuje niezwłocznie minister.

Przepis zabezpiecza również pozycję dotychczasowych wspólników przy zbywaniu udziałów. Przysługuje im prawo pierwokupu, a gdy nie zostanie wykonane, przechodzi ono na Skarb Państwa. Szczegółowe zasady i terminy wykonywania tego prawa mają wynikać z umowy spółki.

Przepis określa zakres i sposób przeprowadzania kontroli przewozu towarów. Kontrola służy sprawdzeniu, czy zostały wykonane obowiązki związane ze zgłoszeniem, w szczególności jego dokonaniem, uzupełnieniem i aktualizacją, a także czy dane w zgłoszeniu odpowiadają stanowi faktycznemu. Weryfikacji podlega również posiadanie numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie wraz z potwierdzeniem jego przyjęcia albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7, oraz przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.

Czynności kontrolne mogą obejmować sprawdzenie dokumentów okazanych przez kierującego, oględziny towaru, pobranie jego próbki oraz weryfikację wskazań lokalizatora lub zewnętrznego systemu lokalizacji. W przypadku określonych produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych, wymagających szczególnych warunków przechowywania, oględziny mogą odbyć się w innym wskazanym miejscu, jeżeli pozwalają na to warunki określone w przepisie.

Podstawowo kontrolę wykonują funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. W ramach swoich zadań mogą ją także przeprowadzać funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej oraz inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Kierujący ma obowiązek okazać dokumenty, podać właściwy numer referencyjny albo udostępnić odpowiednie dokumenty zastępujące zgłoszenie oraz umożliwić wykonanie czynności kontrolnych.

Protokół sporządza się między innymi w razie stwierdzenia nieprawidłowości, pobrania próbki towaru, nałożenia zamknięć urzędowych albo na żądanie kontrolowanego. Przepis przewiduje również współpracę kontrolujących oraz wydanie rozporządzenia określającego sposób dokumentowania kontroli i wzory stosowanych dokumentów.

o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2017/708/text/U/D20170708Lj.pdf

Przepis porządkuje podstawowe pojęcia używane w ustawie i wskazuje, jak należy je rozumieć przy monitorowaniu przewozu towarów oraz obrocie paliwami opałowymi. Definicje obejmują zarówno uczestników przewozu, jak i dane, urządzenia oraz miejsca związane z jego przebiegiem.

Za „przewóz towarów” uznaje się przemieszczanie towaru po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, wraz z wymaganymi postojami, przeładunkiem i rozładunkiem. Przepis określa też, kto jest „kierującym”, „przewoźnikiem”, „nadawcą towaru”, „odbiorcą towaru”, „podmiotem wysyłającym” i „podmiotem odbierającym”. Rozróżnia ponadto „podmiot nabywający” oraz „podmiot sprzedający” w obrocie paliwami opałowymi.

Istotne znaczenie mają pojęcia techniczne. „Lokalizator” to urządzenie z oprogramowaniem udostępnionym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy, natomiast „zewnętrzny system lokalizacji” gromadzi dane geolokalizacyjne przekazywane przez urządzenie zainstalowane w środku transportu. Przepis definiuje również „numer lokalizatora”, „numer urządzenia” i „numer referencyjny”.

Regulacja wskazuje, co oznaczają „środek transportu”, „rodzaj towaru”, „paliwa opałowe”, „obrót paliwami opałowymi” oraz „zgłoszenie”. To ostatnie może dotyczyć przewozu określonej ilości towaru między wskazanymi uczestnikami i do określonego miejsca albo obrotu paliwami opałowymi. Określono także „datę zakończenia przewozu”, „wyznaczone miejsce” oraz rozróżniono terytorium kraju, państwa członkowskiego i państwa trzeciego. W praktyce przepis wyznacza wspólny zakres znaczeniowy terminów, od których zależy prawidłowe ustalenie uczestników, przedmiotu i przebiegu monitorowanego przewozu.

Przepis określa zakres systemu monitorowania przewozu i obrotu. System obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów oraz obrocie paliwami opałowymi, z wykorzystaniem środków technicznych, a także kontrolę wykonywania obowiązków wynikających z ustawy.

**Objęcie systemem** zależy przede wszystkim od rodzaju towaru i jego ilości. Dotyczy między innymi towarów z określonych pozycji CN, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 500 kg albo jej objętość przekracza 500 litrów. Paliwa opałowe oraz nieoznaczony znakami akcyzy susz tytoniowy podlegają systemowi bez względu na ilość. Szczególne zasady dotyczą całkowicie skażonego alkoholu, a także wskazanych produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych. System może obejmować również inne towary, jeżeli istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo naruszeń przepisów podatkowych mogących powodować znaczne uszczuplenia podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego.

Przesyłka to określona ilość towarów tego samego rodzaju, przewożona od jednego nadawcy do jednego odbiorcy i jednego miejsca dostarczenia, jednym środkiem transportu. Przepis wskazuje liczne wyłączenia, w tym małe opakowania, przewozy pocztowe, towary objęte określonymi procedurami celnymi oraz przemieszczenia z zastosowaniem e-AD lub dokumentu go zastępującego. Wyłączone mogą być także przewozy niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli towarzyszy im dokument przesunięcia międzymagazynowego zawierający wymagane dane.

Znaczenie praktyczne ma również wyłączenie przewozów na rzecz wskazanych służb, instytucji i formacji, z wyjątkiem paliw opałowych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może rozszerzyć zakres systemu w drodze rozporządzenia, a Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi analizę ryzyka uzasadniającą takie działania.

Przepis wprowadza punktową zmianę w ustawie Prawo przewozowe. Jego istota polega na usunięciu lit. b z art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Oznacza to, że uchylony zostaje wyłącznie wskazany element wyliczenia zawartego w punkcie 2, a nie cały art. 8, cały ustęp 1 ani cały punkt 2.

Jest to zmiana o charakterze nowelizacyjnym i porządkującym. Przepis nie zastępuje uchylanej litery nową treścią, nie dodaje kolejnych regulacji i nie modyfikuje wprost pozostałych jednostek redakcyjnych wymienionego przepisu. Po wejściu zmiany w życie w art. 8 ust. 1 pkt 2 nie będzie już obowiązywała treść przypisana do lit. b. Pozostałe elementy tego punktu zachowują odrębność, ponieważ regulacja odnosi się tylko do jednej litery.

**Znaczenie praktyczne** zmiany sprowadza się do aktualizacji sposobu odczytywania art. 8 ust. 1 pkt 2 Prawa przewozowego. Przy stosowaniu tego przepisu nie należy uwzględniać uchylonej lit. b jako obowiązującej części wyliczenia. Sam art. 4 nie określa jednak, jaka była treść uchylanej regulacji ani jakie szczegółowe następstwa wiążą się z jej usunięciem. Zakres zmiany wynika więc bezpośrednio z techniki legislacyjnej: jedna wskazana jednostka redakcyjna zostaje wyeliminowana, bez zastąpienia jej innym brzmieniem.

Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2016/2260/text/U/D20162260Lj.pdf

w sprawie sposobu przewozu ładunku

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/361/text/O/D20180361.pdf

Przewozowe prawo

Przewozowe prawo w przepisach

Kodeks morski.1 przepis

o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"3 przepisy

o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi3 przepisy

Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym1 przepis

w sprawie sposobu przewozu ładunku1 przepis