Przewoźnik kolejowy

Przewoźnik kolejowy to przedsiębiorca, który jest prawnie uprawniony do wykonywania przewozów kolejowych. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Transport kolejowy” i wskazuje zarówno podmiot, który może prowadzić przewozy, jak i wymagania potwierdzające jego uprawnienie.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• status przedsiębiorcy, czyli podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
• wykonywanie przewozów kolejowych, a więc przewożenie osób lub rzeczy z wykorzystaniem kolei,
• posiadanie odpowiedniego dokumentu lub zestawu dokumentów potwierdzających możliwość legalnego prowadzenia takiej działalności.

Ustawa uwzględnia także przedsiębiorcę, który świadczy wyłącznie usługę trakcyjną. Oznacza to, że może on ograniczać swoją działalność do zapewniania trakcji kolejowej, bez wykonywania pełnego zakresu przewozu we własnym imieniu. Taki podmiot również może być uznany za przewoźnika kolejowego, jeżeli spełnia wymagania określone w przepisach.

Uprawnienie do wykonywania przewozów może wynikać z licencji oraz jednolitego certyfikatu bezpieczeństwa. W określonym przypadku podstawą jest natomiast świadectwo bezpieczeństwa. Dokumenty te potwierdzają, że przedsiębiorca spełnia warunki wymagane do prowadzenia działalności kolejowej, w szczególności w zakresie jej legalności i bezpieczeństwa. Sama działalność gospodarcza ani faktyczne wykonywanie przejazdów nie wystarczają więc do uznania podmiotu za przewoźnika kolejowego w rozumieniu ustawy.

Pojęcie ma znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala ustalić, do jakich przedsiębiorców stosują się przepisy dotyczące wykonywania przewozów kolejowych, bezpieczeństwa oraz obowiązków związanych z działalnością przewozową. Jest również używane w innych regulacjach. Dotyczy między innymi ubezpieczenia przewoźnika kolejowego, rozliczania dotacji do krajowych kolejowych przewozów pasażerskich oraz zasad stosowania ulg w publicznym transporcie zbiorowym. W przepisach dotyczących służby wojskowej przewoźnik kolejowy jest natomiast podmiotem, od którego można uzyskać dokument lub usługę związaną z przejazdem koleją. W każdym z tych zastosowań chodzi o przedsiębiorcę posiadającego wymagane uprawnienia, a nie o dowolny podmiot uczestniczący w transporcie kolejowym.